Możemy pracować od klasyki do gramatyki generatywnej, aby rozumować o Relatywności Formy językowej.
Pomyślmy o jedzeniu ciastka bądź zachowaniu go na potem, by porównać klasyczną przesłankę (jedzenie ciastka) oraz następstwo (nie mamy go na potem).
KLASYCZNY TRYB ZEROWY
82. If you eat the cookie, you DO NOT have it for later.
Zarówno docelowy czas gramatyczny jak językowa forma są TERAŹNIEJSZE.
KLASYCZNY TRYB PIERWSZY
83. If you eat the cookie,
you WILL NOT have it.
Myśleliśmy o formie czasownikowej “WILL” w polach czasu na początku językowej podróży.
Forma czasownikowa “WILL” mapuje na PRZYSZŁOŚĆ już w swym TERAŹNIEJSZYM gramatycznym kształcie:
84. She WILL be reading now.
(I am sure she is reading now.)
W przykładzie 83, forma językowa jest TERAŹNIEJSZA, a docelowy czas gramatyczny to PRZYSZŁOŚĆ.
KLASYCZNY DRUGI TRYB WARUKOWY
Docelowy czas gramatyczny to TERAŹNIEJSZOŚĆ;
Forma językowa jest PRZESZŁA.
KLASYCZNY TRZECI TRYB WARUNKOWY
Forma językowa to zakotwiczona PRZESZŁOŚĆ. Możemy powrócić do ■podrozdziału 9.2. Docelowy czas gramatyczny jest PRZESZŁY.
KLASYCZNY CZWARTY / MIESZANY TRYB WARUNKOWY
Formy językowe to odpowiednio, zakotwiczona PRZESZŁOŚĆ oraz PRZESZŁOŚĆ. Docelowy czas gramatyczny jest PRZESZŁY oraz TERAŹNIEJSZY.
We wszystkich klasycznych kształtach Warunkowych widać regularność z której możemy wnioskować, jest ogółem jakaś relatywność pomiędzy językową formą a docelowym odniesieniem czasowym — dla tworzenia teorii.
PRZESZŁE formy odnoszą się do TERAŹNIEJSZOŚCI, a formy TERAŹNIEJSZE do PRZYSZŁOŚCI. Jedynie zakotwiczona PRZESZŁOŚĆ pozostaje w PRZESZŁOŚCI.
Niektóre źródła powiedzą, Przeszłość zakotwiczona to czas zaprzeszły, jednak my się możemy ugodzić iż jest jedna PRZESZŁOŚĆ, jedna TERAŹNIEJSZOŚĆ, oraz jedna PRZYSZŁOŚĆ.
Tworzenie teorii jest podobne w polskim, rosyjskim, francuskim i innych językach:
if I was, si j’étais, gdybym był/a, был/а я , wäre ich, etc.
Nasza relatywność nie ma nic wspólnego z ■Whorfianizmem.
Gramatyczna klasyka doradzać może Tryb Pierwszy, gdy prawdopodobieństwo czegoś jest wysokie, a Drugi dla spraw prawdopodobnych bardziej niż te w Trzecim.
88. If I WERE you, I WOULD . . .
Wedle etykietki, przykład 88 to Tryb Drugi bądź Nierealna Przeszłość, a jednak niesie on zero prawdopodobieństwa, dla TERAŹNIEJSZOŚCI, PRZESZŁOŚCI i PRZYSZŁOŚCI. Możliwość się stać drugą ludzką jednostką, dosłownie i kiedykolwiek naprawdę, jest dla każdego zerowa.
88a. *I AM you . . . / *You ARE me . . . ?
Poniektóra klasyczna porada powie, Tryb Trzeci jest na te najmniej możliwe wydarzenia. Przykład 89 mógłby jednak mówić że czemuś zapobiegliśmy.
89. If you HAD NOT taken care of it, this handle WOULD HAVE broken off.
(Nic się nie stało, bo usterki skutecznie uniknięto.)
Nadać byśmy mogli przykładom 90 oraz 90a etykietki klasycznego Trybu Pierwszego, jeden jednak niesie PRAWDOPODOBIEŃSTWO, a drugi PEWNOŚĆ.
Prawdopodobieństwo nie musi być czymś abstrakcyjnym do nauki. Myśleć możemy o tym świecie — przeważnie dla życia codziennego trójwymiarowym — oraz owocach i kwiatach co się dodają do kubeczków możliwości.
90. If you take care of this handle now, it still MIGHT work.
Prawdopodobieństwo jest niskie. Mamy tu po prawej tylko jeden kubeczek.
90a. If you take care of this handle now, it WILL work.
Zadbanie o gizmo na pewno przyniesie dobry stan działania. Mamy tu wszystkich pięć kubeczków możliwości, iż wejdziemy na szczyt góry i będziemy pić aromatyczną herbatę.
Pomyślmy znów o strukturach składniowych.
■10.1. CZAS NIERZECZYWISTY CZY RZECZYWISTY.