Karta Praw USA i inne poprawki

The translation regards Bennett Wheeler typeset
the form to have taken part in content approval

 

Przekład uwzględnia czcionkę Bennetta Wheelera
formę, która uczestniczyła w przyjęciu treści

 

AMENDMENT I.

Congress shall make no Law respecting the Establishment of Religion, or prohibiting the free Exercise thereof; or abridging the Freedom of Speech, or of the Press, or to the Right of the People peaceably to assemble, and to petition the Government for a Redress of Grievances.

 

POPRAWKA PIERWSZA.
Kongres nie będzie tworzyć praw tyczących Ustanawiania Religii, czy zabraniających swobodnego jej Praktykowania; czy ograniczających Wolność Mowy, czy Prasy, bądź Prawo Ludzi by pokojowo się gromadzić, czy wnioskować do Władz o Zadośćuczynienie za Szkody.

 

AMENDMENT II.
A well regulated Militia being necessary to the Security of a free State, the Right of the People to keep and bear Arms shall not be infringed.

 

POPRAWKA DRUGA.
Dobrze sposobiona milicja będąc niezbędną dla Bezpieczeństwa wolnego Państwa, Prawo Ludzi do zachowania i noszenia Broni nie będzie naruszane.

 

AMENDMENT III.
No Soldier shall, in Time of Peace, be quartered in any House, without the Consent of the Owner, nor, in Time of War, but in a Manner to be prescribed by Law.

 

POPRAWKA TRZECIA.
Żaden Żołnierz nie będzie, w Czasie Pokoju, kwaterowany w jakim Domostwie bez zgody Właściciela, ani w Czasie Wojny, jedynie Postępowaniem wyznaczonym przez Prawo.

 

AMENDMENT IV.
The Right of the People to be secure in their Persons, Houses, Papers, and Effects, against unreasonable Searches and Seizures shall not be violated, and no Warrants shall issue, but upon probable Cause supported by Oath, or Affirmation, and particularly describing the Place to be searched, and the Persons or Things to be seized.

 

POPRAWKA CZWARTA
Prawo Ludności do bezpieczeństwa Osoby, Domostw, Dokumentów, oraz Dobytku od nieuzasadnionych Przeszukań i Zajęć nie będzie łamane, a żadne Nakazy nie zostaną wydane bez prawdopodobnego Powodu wspartego Przysięgą, lub Ślubowaniem, a wskazującego szczegółowo Miejsce do przeszukania, oraz Osoby i Obiekty do zatrzymania.

 

AMENDMENT V.
No Person shall be held to answer for a Capital, or otherwise Infamous Crime, unless on a Presentment or Indictment of a Grand Jury; except in Cases arising in the Land or Naval Forces; or in the Militia, when in actual Service in Time of War or public Danger: Nor shall any Person be subject for the same Offence to be Twice put in Jeopardy of Life or Limb; nor shall be compelled, in any Criminal Case, to be a Witness against himself; nor be deprived of Life, Liberty or Property, without due Process of Law: Nor shall private Property be taken for public Use without just Compensation.

 

POPRAWKA PIĄTA
Nikt nie będzie trzymany za Zbrodnię czy Przestępstwo, tylko za Oświadczeniem czy Oskarżeniem od Wielkiej Ławy, z wyjątkiem Kazusów w Siłach Lądowych czy Morskich, bądź w Milicji, gdy w służbie czynnej w Czasie Wojny lub publicznego Niepokoju: Ani nikt za ten sam Występek nie będzie na Zagrożenie Życia czy Zdrowia powtórnie wystawiony; ni skłaniany, w Sprawie Kryminalnej, by przeciw sobie świadczyć; ani pozbawiony Życia, Wolności i Własności, bez prawego Procesu w Sądzie: ni prywatną Własność weźmie publiczny Użytek bez słusznej Kompensaty.

 

AMENDMENT VI.
In all Criminal Prosecutions, the accused shall enjoy the Right to a speedy and public Trial, by an impartial Jury of the State and District wherein the Crime shall have been committed, which District shall have been previously ascertained by Law; and to be informed of the Nature and Cause of the Accusation; to be confronted with the Witnesses against him; to have compulsory Process for obtaining Witnesses in his Favour; and to have the Assistance of Counsel for his Defence.

 

POPRAWKA SZÓSTA.
We wszystkich Postępowaniach Kryminalnych, oskarżony będzie mieć Prawo do rychłego i publicznego Procesu, przy bezstronnej Ławie ze Stanu i Dystryktu w którym do Przestępstwa doszło, który to Dystrykt zostanie przedtem potwierdzony prawnie; oraz do bycia poinformowanym o Naturze i Przyczynie Oskarżenia; do bycia skonfrontowanym ze Świadkami przeci sobie; do obowiązkowego Procesu znalezienia Świadków na swą Korzyść; oraz do Pomocy Prawnej ku swej Obronie.

 

AMENDMENT VII.
In Suits at Common Law, where the Value in Controversy shall exceed Twenty Dollars, the Right of Trial by Jury shall be preserved, and no Fact tried by a Jury shall be otherwise re-examined in any Court of the United States, than according to the Rules of the Common Law.

 

POPRAWKA SIÓDMA.
W Postępowaniach Prawa Zwyczajowego, gdzie Wartość Sporu przekracza Dwudzieścia Dolarów, Prawo do Ławy Przysięgłych będzie zachowane, a żaden z sądzonych przez Ławę Faktów nie będzie ponownie rozważany w żadnym Sądzie Stanów Zjednoczonych inaczej niż Prawem Zwyczajowym.

 

AMENDMENT VIII.
Excessive Bail shall not be required; nor excessive Fines imposed; nor cruel and unusual Punishments inflicted.

 

POPRAWKA ÓSMA.
Nadmiernej Kaucji nie będzie się żądać; ni nadmiernych Grzywien nakładać; ni okrutnych czy niezwykłych Kar zadawać.

 

AMENDMENT IX.
The Enumeration in the Constitution of certain Rights shall not be construed to deny or disparage others retained by the People.

 

Wyszczególnienie Praw bezwarunkowych przez Konstytucję nie powinno być używane by wzbronić czy umniejszyć inne zachowywane przez Naród.

 

AMENDMENT X.
The Powers not delegated to the United States by the Constitution, nor prohibited by it to the States, are reserved to the States respectively or to the People.

 

POPRAWKA DZIESIĄTA.
Umocowania nie nadawane Stanom Zjednoczonym przez Konstytucję, ani zabraniane przez nią Stanom, pozostają zarezerwowane dla poszczególnych Stanów i Narodu.

 

 

Further amendments are not known as the Bill of Rights, but they belong with the Constiution just the same.

 

Dalsze poprawki nie są znane jako Karta Praw, ale przynależą z Konstytucją dokładnie tak samo.

 

AMENDMENT XI.
The Judicial power of the United States shall not be construed to extend to any suit in law or equity, commenced or prosecuted against one of the United States by Citizens of another State, or by Citizens or Subjects of any Foreign State.

 

POPRAWKA JEDENASTA.
Władza sądownicza Stanów Zjednoczonych nie będzie rozciągana na sprawy karne i majątkowe założone bądź wszczęte przeciw jednemu ze Zjednoczonych Stanów przez Obywteli innego Stanu, lub przez Obywateli czy Poddanych Kraju Obcego.

 

AMENDMENT XII.
The Electors shall meet in their respective states, and vote by ballot for President and Vice-President, one of whom, at least, shall not be an inhabitant of the same state with themselves; they shall name in their ballots the person voted for as President, and in distinct ballots the person voted for as Vice-President, and they shall make distinct lists of all persons voted for as President, and all persons voted for as Vice-President and of the number of votes for each, which lists they shall sign and certify, and transmit sealed to the seat of the government of the United States, directed to the President of the Senate.

 

POPRAWKA DWUNASTA.
Elektorzy spotkają się w swoich Stanach i zagłosuja tajnie na Prezydenta i Wice-Prezydenta, z których przynajmniej jeden nie będzie mieszkańcem tego samego stanu co oni; zaznaczą głosy oddane dla wyznaczenia Prezydenta, a w osobnym głosowaniu te oddane na Wice-Prezydenta, oraz sporządzą odrębne listy wszystkich osób które wyznaczono na Prezydenta, a także wszystkich osób które wyznaczono na Wice-Prezydenta, oraz liczbę głosów na każdą, które to listy podpiszą i uwierzytelnią, oraz przekażą zapieczętowane do siedziby rządu Stanów Zjednoczonych, skierowaną do Przewodniczącego Senatu.

 

The President of the Senate shall, in the presence of the Senate and House of Representatives, open all the certificates and the votes shall then be counted.

 

Przewodniczący Senatu, w obecności Senatu i Izby Reprezentantów, otworzy wszystkie certyfikaty, a następnie głosy zostaną policzone.

 

The person having the greatest Number of votes for President, shall be the President, if such number be a majority of the whole number of Electors appointed; and if no person have such majority, then from the persons having the highest numbers not exceeding three on the list of those voted for as President, the House of Representatives shall choose immediately, by ballot, the President.

 

Osoba o najwyższej liczbie głosów będzie nominowana na Prezydenta, o ile liczba ta odpowiadać będzie większości wszystkich mianowanych Elektorów; a jeśli nikt nie będzie mieć takiej większości, wtedy spośród osób o najwyższej liczbie głosów, nie więcej jednak niż trzech na liście głosów na Prezydenta, Izba Reprezentantów natychmiastowo nominuje,w głosowaniu tajnym, jedną z nich na Prezydenta.

 

But in choosing the President, the votes shall be taken by states, the representation from each state having one vote; a quorum for this purpose shall consist of a member or members from two-thirds of the states, and a majority of all the states shall be necessary to a choice.

 

W wyborze Prezydenta głosy będą jednak uznawane wedle stanów, przyznając reprezentacji każdego Stanu jeden głos; kworum dla tego celu stanowić będą pojedynczo lub liczebnie członkowie z dwóch trzecich Stanów, a większość z wszystkich Stanów będzie wymagana by dokonać wyboru.

 

And if the House of Representatives shall not choose a President whenever the right of choice shall devolve upon them, before the fourth day of March next following, then the Vice-President shall act as President, as in the case of the death or other constitutional disability of the President.

 

A jeśli Izba Reprezentantów nie nominuje Prezydenta kiedykolwiek prawo wyboru im przypadnie, do dnia czwartego następującego Marca, Wice-prezydent będzie sprawować urząd Prezydenta, jak w przypadku śmierci lub konstytucynej niezdolności Prezydenta.

 

The person having the greatest number of votes as Vice-President, shall be the Vice-President, if such number be a majority of the whole number of Electors appointed, and if no person have a majority, then from the two highest numbers on the list, the Senate shall choose the Vice-President; a quorum for the purpose shall consist of two-thirds of the whole number of Senators, and a majority of the whole number shall be necessary to a choice. But no person constitutionally ineligible to the office of President shall be eligible to that of Vice-President of the United States.

 

Osoba o najwyższej liczbie głosów na Wice-Prezydenta, będzie nominowana na Wice-Prezydenta, jeśli liczba ta będzie stnaowic większość całkowitej liczby mianowanych Elektorów, a jeśli nikt takiej większości mieć nie będzie, z dwóch najwyżej na liście Senat obierze Wice-Prezydenta; kworum na ten cel będzie się składać z dwóch trzecich całkowitej liczby Senatorów, a większość owej liczby będzie wymagana dla wyboru. Lecz nikt kto nie spełnia konstytucyjnych wymogów na Prezydenta nie będzie uznany zdolnym do objęcia urzędu Wice-Prezydenta.

 

 

AMENDMENT XIII.
Sect. 1. Neither slavery nor involuntary servitude, except as a punishment for crime whereof the party shall have been duly convicted, shall exist within the United States, or any place subject to their jurisdiction.
Sect. 2. Congress shall have power to enforce this article by appropriate legislation.

 

POPRAWKA TRZYNASTA.
Dział 1. Niewolnictwo, bądź niedobrowolna służba, o ile nie nakazana jako kara za przestępstwo orzeczone prawomocnym wyrokiem, nie będą mieć miejsca w Stanach Zjednoczonych, czy gdziekolwiek pod ich jurysdykcją.
Dział 2. Kongres ma prawo zaprowadzić ten artykuł stosownymi przepisami.

 

AMENDMENT XIV
Section 1. All persons born or naturalized in the United States, and subject to the jurisdiction thereof, are citizens of the United States and of the State wherein they reside. No State shall make or enforce any law which shall abridge the privileges or immunities of citizens of the United States; nor shall any State deprive any person of life, liberty, or property, without due process of law; nor deny to any person within its jurisdiction the equal protection of the laws.

 

POPRAWKA CZTERNASTA.
Dział 1. Wszyscy którzy urodzili się czy naturalizowali na terytorium Stanów Zjednoczonych, rozpoznawawnym ich jurysdykcją, są obywatelami Stanów Zjednoczonych oraz Stanu zamieszkania. Żaden Stan nie utworzy ani nie zaprowadzi przepisów które umniejszałyby prawa i nietykalność obywateli Stanów Zjednoczonych; ni który Stan pozbawi kogo życia, wolności, czy własności, bez należytego procesu prawnego; ni zabroni komu w swej jurysdykcji równości wobec prawa.

 

Section 2. Representatives shall be apportioned among the several States according to their respective numbers, counting the whole number of persons in each State, excluding Indians not taxed. But when the right to vote at any election for the choice of electors for President and Vice President of the United States, Representatives in Congress, the Executive and Judicial officers of a State, or the members of the Legislature thereof, is denied to any of the male inhabitants of such State, being twenty-one years of age, and citizens of the United States, or in any way abridged, except for participation in rebellion, or other crime, the basis of representation therein shall be reduced in the proportion which the number of such male citizens shall bear to the whole number of male citizens twenty-one years of age in such State.

 

Dział 2. Reprezentanci będą przyznawani poszczególnym Stanom wedle ich liczebności, licząc wszystkie osoby w każdym Stanie, z wyłączeniem nieopodatkowanych Indian. Ale jeśli prawo głosowania w wyborach elektorów Prezydenta i Wice-Prezydenta Stanów Zjednoczonych, wyborach Reprezentantów w Kongresie, funkcjonariuszy Egzekutywy i Sądownictwa Stanu, oraz członków jego Legislatywy, zostaje zabronione którym mieszkańcom Stanu płci męskiej, wieku lat przynajmniej dwudziestu jeden, obywatelstwa amerykańskiego, czy jakkolwiek ograniczone, z wyjątkiem rebelii czy innego przestępstwa, podstawa tamtejszej reprezentacji zostanie zredukowana wedle proporcji między liczbą takich obywateli płci męskiej a ogółem obywateli płci męskiej wieku lat przynajmniej dwudziestu jeden, w owym Stanie.

 

Section 3. No person shall be a Senator or Representative in Congress, or elector of President and Vice President, or hold any office, civil or military, under the United States, or under any State, who, having previously taken an oath, as a member of Congress, or as an officer of the United States, or as a member of any State legislature, or as an executive or judicial officer of any State, to support the Constitution of the United States, shall have engaged in insurrection or rebellion against the same, or given aid or comfort to the enemies thereof. But Congress may, by a vote of two-thirds of each House, remove such disability.

 

Dział 3. Żadna osoba nie stanie się Reprezentantem czy Senatorem w Kongresie, czy elektorem Prezydenta bądź Wice-Prezydenta, czy sprawować urzędu, państwowego bądź wojskowego, z ramienia Stanów Zjednoczonych czy jakiego Stanu kto, złożywszy przysięgę, jako członek Kongresu czy funkcjonariusz Stanów Zjednoczonych, bądź członek legislatywy Stanowej, czy funkcjonariusz wykonawczy bądź sądownictwa Stanu, by wspierać Konstytucję Stanów Zjednoczonych, zaangażuje sie w insurekcję lub rebelię przeciw nim, bądź udzieli pomocy i wsparcia ich wrogom. Lecz Kongres może, głosem dwóch trzecich, usunąć taką niezdatność.

 

Section 4. The validity of the public debt of the United States, authorized by law, including debts incurred for payment of pensions and bounties for services in suppressing insurrection or rebellion, shall not be questioned. But neither the United States nor any State shall assume or pay any debt or obligation incurred in aid of insurrection or rebellion against the United States, or any claim for the loss or emancipation of any slave; but all such debts, obligations and claims shall be held illegal and void.

 

Dział 4. Wartość długu publicznego Stanów Zjednoczonych, zatwierdzona prawnie, włączając długi zaciągnięte na wypłatę pensji oraz nagród za służbę w tłumieniu insurekcji czy rebelii, nie będzie kwestionowana. Lecz ani Stany Zjednoczone ani który Stan nie przyjmą ni zapłacą dług czy zobowiązanie zaciągnięte ku pomocy insurekcji bądź rebelii przeciw Stanom Zjednoczonym, czy też roszczenie z racji utraty bądź wyzwolenia niewolnika; a wszystkie takie długi, zobowiązania, czy roszczenia będą uznane nielegalnymi i nieważnymi.

 

Section 5. The Congress shall have power to enforce, by appropriate legislation, the provisions of this article.

 

Dział 5. Kongres ma prawo zaprowadzić, właściwymi przepisami, postanowienia tego artykułu.

 

AMENDMENT XV.
Sect. 1. The right of citizens of the United States to vote shall not be denied or abridged by the United States or by any State on account of race, color, or previous condition of servitude.
Sect 2. The Congress shall have power to enforce this article by appropriate legislation.

 

POPRAWKA PIĘTNASTA.
Dział 1. Prawu obywateli Stanów Zjednoczonych do głosowania nie będą przeczyć czy je ograniczać ani Zjednoczone Stany ani który Stan, na podstawie rasy, koloru skóry, czy uprzedniego poddaństwa.
Dział 2. Kongres ma prawo zaprowadzic ten artykuł odpowiednimi przepisami.

 

AMENDMENT XVI.
The Congress shall have power to lay and collect taxes on incomes, from whatever source derived, without apportionment among the several States, and without regard to any census or enumeration.

 

POPRAWKA SZESNASTA.
Kongres będzie mógł nakładać podatek na dochód z dowolnego źródła, bez zachowania proporcji między Stanami, oraz bez wględu na jakikolwiek census czy wyliczenie ludności.

 

 

AMENDMENT XVII.
The Senate of the United States shall be composed of two Senators from each State, elected by the people thereof, for six years; and each Senator shall have one vote. The electors in each State shall have the qualifications requisite for electors of the most numerous branch of the State legislatures.

 

POPRAWKA SIEDEMNASTA
Senat Stanów Zjednoczonych będzie sie składać z dwóch Senatórw z każdego Stanu, wybranych przez ich ludność, na lat sześć; a każady Senator będzie mieć jeden głos. Elektorzy z każdego Stanu będą mieć kwalifikacje stosowne dla elektorów najliczniejszego działu Legislatury Państwowej.

 

When vacancies happen in the representation of any State in the Senate, the executive authority of such State shall issue writs of election to fill such vacancies: Provided, That the legislature of any State may empower the executive thereof to make temporary appointments until the people fill the vacancies by election as the legislature may direct.

 

Jeśli w reprezentacji którego Stanu w Senacie przydarzyłyby się wakaty, władza wykonawcza tego Stanu wyda wezwanie do głosowania by takie wakaty wypełnić: Z zastrzeżeniem, że legislatura Stanowa może upoważnić tamtejszą władzę wykonawczą do tymczasowych mianowań, do czasu aż wyborcy wypełnią wakaty drogą elekcji, zarządzonej przez legislaturę.

 

This amendment shall not be so construed as to affect the election or term of any Senator chosen before it becomes valid as part of the Constitution.

 

Poprawka ta nie będzie używana by wpłynąć na wybór lub kadencję jakiegokolwiek obranego już Senatora, zanim nabierze ważności jako część Konstytucji.

 

 

AMENDMENT XVIII.
Sect. 1. After one year from the ratification of this article the manufacture, sale, or transportation of intoxicating liquors within, the importation thereof into, or the exportation thereof from the United States and all the territory subject to the jurisdiction thereof for beverage purposes is hereby prohibited.

 

POPRAWKA OSIEMNASTA.
Dział 1. Po roku od ratyfikacji tego artykułu, produkcja, sprzedaż, oraz transport wszelkich napojów o własnościach intoksykujących wewnątrz Stanów Zjednoczonych oraz jakichkolwiek terytoriów pod ich jurysdykcją, a także przywóz czy eksport, dla celów spożywczych, są niniejszym zabronione.

 

Sect. 2. The Congress and the several States shall have concurrent power to enforce this article by appropriate legislation.

 

Dział 2. Kongres i poszczególne Stany będą mieć upoważnienie współbieżne by zaprowadzić ten artykuł odpowiednimi przepisami.

 

Section 3. This article shall be inoperative unless it shall have been ratified as an amendment to the Constitution by the legislatures of the several States, as provided in the Constitution, within seven years from the date of the submission hereof to the States by the Congress.

 

Dział 3. Artykuł ten nie będzie mieć skutku póki nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez legislatury poszczególnych Stanów, jak przewidziane Konstytucją, w ciągu siedmiu lat od daty przedłożenia Stanom przez Kongres.

 

AMENDMENT XIX.
The right of citizens of the United States to vote shall not be denied or abridged by the United States or by any State on account of sex.

 

Congress shall have power to enforce this article by appropriate legislation.

 

POPRAWKA DZIEWIĘTNASTA.
Prawo obywateli Stanów Zjednoczonych do głosowania nie będzie odbierane ani ograniczane przez Stany Zjednoczone czy który Stan, z uwagi na płeć.

 

Kongres będzie mić moc zaprowadzenia tego artykułu odpowiednimi przepisami.

 

 

AMENDMENT XX.
Sect. 1. The terms of the President and Vice President shall end at noon on the 20th day of January, and the terms of Senators and Representatives at noon on the 3d day of January, of the years in which such terms would have ended if this article had not been ratified; and the terms of their successors shall then begin.

 

POPRAWKA DWUDZIESTA.
Dział 1. Kadencje Prezydenta i Wice-Prezydenta będą kończyć się w południe 20 stycznia, a kadencje Senatorów i Reprezentantów w południe dnia 3 stycznia, w latach w których kadencje takowe mają się zakończyć, bez wpływu ratyfikacją tego artykułu; kadencje ich następców rozpoczną się odpowiednio.

 

Sect. 2. The Congress shall assemble at least once in every year, and such meeting shall begin at noon on the 3d day of January, unless they shall by law appoint a different day.

 

Dział 2. Kongres zbierze się przynajmniej raz w roku, a spotkanie takie odbędzie się w południe dnia 3 stycznia, chyba że prawem wyznaczą inny dzień.

 

Sect. 3. If, at the time fixed for the beginning of the term of the President, the President elect shall have died, the Vice President elect shall become President. If a President shall not have been chosen before the time fixed for the beginning of his term, or if the President elect shall have failed to qualify, then the Vice President elect shall act as President until a President shall have qualified; and the Congress may by law provide for the case wherein neither a President elect nor a Vice President elect shall have qualified, declaring who shall then act as President, or the manner in which one who is to act shall be selected, and such person shall act accordingly until a President or Vice President shall have qualified.

 

Dział 3. Jeśli, w czasie ustalonym na rozpoczęcie kadencji Prezydenta, Prezydent elekt umrze, Wice-Prezydent elekt stanie się Prezydentem. Jeśli Prezydent nie zostanie wybrany przed czasem wyznaczonym na początek jego kadencji, bądź Prezydent elekt nie zdoła przedstawić wymaganych kwalifikacji, wtedy Wice-Prezydent elekt będzie pełnić funkcje Prezydenta, do czasu aż Prezydent przedstawi kwalifikacje; a Kongres może prawnie zastrzec sytuacje w których ani Prezydent ani Wice-Prezydent nie jest zdolny przedstawić kwalifikacji, deklarując kto będzie pełnić funkcje Prezydenta, bądź jakim sposobem wybrać takową osobę, a osoba ta będzie funkcjonować, do czasu aż Prezydent bądź Wice-Prezydent będą się kwalifikować.

 

Sect. 4. The Congress may by law provide for the case of the death of any of the persons from whom the House of Representatives may choose a President whenever the right of choice shall have devolved upon them, and for the case of the death of any of the persons from whom the Senate may choose a Vice President whenever the right of choice shall have devolved upon them.

 

Dział 4. Kongres może prawnie zastrzec sytację śmierci którejkolwiek z osób spośród których Izba Reprezentantów może wybrać Prezydenta, kiedykolwiek prawo wyboru im przypada, oraz sytuację śmierci którejkolwiek z osób spośród których Senat może wybrać Wice-Prezydenta, gdy jemu prawo wyboru przypada.

 

 

Sect. 5. Sections 1 and 2 shall take effect on the 15th day of October following the ratification of this article.

 

Działy 1 oraz 2 wejdą w życie 15 dnia października, po ratyfikacji tego artykułu.

 

Sect. 6. This article shall be inoperative unless it shall have been ratified as an amendment to the Constitution by the legislatures of three-fourths of the several States within seven years from the date of its submission.

 

Dział 6. Artykuł ten nie będzie mieć skutku póki nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez legislatury trzech-czwartych poszczególnych Stanów, w ciągu siedmiu lat od daty przedłożenia.

 

AMENDMENT XXI.
Sect. 1. The eighteenth article of amendment to the Constitution of the United States is hereby repealed.

 

Dział 1. Artykuł osiemnastej poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych jest niniejszym uchylany.

 

Sect. 2. The transportation or importation into any State, Territory, or possession of the United States for delivery or use therein of intoxicating liquors, in violation of the laws thereof, is hereby prohibited.

 

Dział 2. Transport bądź import do którego Stanu, Terytorium, czy mienia Stanów Zjednoczonych w celu dostarczenia czy użytkowania tam napojów intoksykujących w niezgodzie z tamtejszymi przepisami, są niniejszym zabronione.

 

Sect. 3. This article shall be inoperative unless it shall have been ratified as an amendment to the Constitution by conventions in the several States, as provided in the Constitution, within seven years from the date of the submission hereof to the States by the Congress.

 

Dział 3. Artykuł ten nie będzie mieć skutku póki nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez konwencje poszczególnych Stanów, jak przewidziane Konstytucją, w ciągu siedmiu lat od daty przedłożenia poszczególnymi Stanom przez Kongres.

 

 

AMENDMENT XXII.
Sect. 1. No person shall be elected to the office of the President more than twice, and no person who has held the office of President, or acted as President, for more than two years of a term to which some other person was elected President shall be elected to the office of the President more than once. But this article shall not apply to any person holding the office of President when this article was proposed by the Congress, and shall not prevent any person who may be holding the office of President, or acting as President, during the term within which this article becomes operative from holding the office of President or acting as President during the remainder of such term.

 

POPRAWKA DDWUDZIESTA DRUGA.
Dział 1. Nikt nie zostanie obrany na urząd Prezydenta więcej niż dwa razy, a nikt kto pełnił urząd Prezydenta bądź funkcje Prezydenta dłużej niż dwa lata kadencji na którą ktoś inny został Prezydentem wybrany, nie zostanie sam na urząd Prezydenta wybrany więcej niż raz. Artykuł ten jednak nie będzie się stosować do kogokolwiek na urzędzie prezydenckim kiedy artykuł został zaproponowany w Kongresie, oraz nie przeszkodzi nikomu na prezydenckim urzędzie lub o prezydenckich funkcjach, w czasie gdy artykuł ten zyska moc prawną, w pełnieniu prezydenckiego urzędu lub funkcji to końca terminu.

 

Sect. 2. This article shall be inoperative unless it shall have been ratified as an amendment to the Constitution by the legislatures of three-fourths of the several states within seven years from the date of its submission to the states by the Congress.

 

Dział 2. Artykuł ten nie będzie mieć skutku póki nie zostanie ratyfikowany jako poprawka do Konstytucji przez legislatury trzech-czwartych poszczególnych Stanów, w ciągu siedmiu lat od daty przedłożenia Stanom przez Kongres.

 

AMENDMENT XXIII.
Sect. 1. The District constituting the seat of Government of the United States shall appoint in such manner as the Congress may direct:

 

A number of electors of President and Vice President equal to the whole number of Senators and Representatives in Congress to which the District would be entitled if it were a State, but in no event more than the least populous State; they shall be in addition to those appointed by the States, but they shall be considered, for the purposes of the election of President and Vice President, to be electors appointed by a State; and they shall meet in the District and perform such duties as provided by the twelfth article of amendment.
Sect. 2. The Congress shall have power to enforce this article by appropriate legislation.

 

Dział 1. Dystrykt stanowiący siedzibę Rządu Stanów Zjednoczonych wyznaczy, na sposób wskazany przez Kongres:

 

Liczbę elektorów Prezydenta i Wiceprezydenta równą całkowitej liczbie Senatorów i Reprezentantów w Kongresie do jakiej dystrykt byłby uprawniony gdyby był Stanem, lecz nie wyższą bynajmniej od tej dla najmniej zaludnionego Stanu; będą oni uzupełnieniem tych wyznaczonych przez Stany, lecz będą uważani, dla celów wyboru Prezyenta czy Wice-Prezydenta, elektorami mianowanymi przez Stan; a będą się spotykać w Dystrykcie i pełnić obowiązki jakie wyznacza artykuł dwunastej poprawki.

 

Dział 2. Kongres będzie mieć prawo zaprowadzić ten artykuł odpowiednimi przepisami.

 

AMENDMENT XXIV.
Sect. 1. The right of citizens of the United States to vote in any primary or other election for President or Vice President, for electors for President or Vice President, or for Senator or Representative in Congress, shall not be denied or abridged by the United States or any State by reason of failure to pay any poll tax or other tax.
Section 2. The Congress shall have power to enforce this article by appropriate legislation.

 

POPRAWKA DWUDZIESTA CZWARTA
Dział 1. Prawo obywateli Stanów Zjednoczonych do głosowania w prymarnych czy innych wyborach na Prezydenta bądź Wiceprezydenta, czy Senatora bądź Reprezentanta w Kongresie, nie będzie odbierane ani ograniczane przez Stany Zjednoczone czy który Stan z uwagi na niezapłacenie podatku osobowego czy jakiegokolwiek innego podatku.
Dział 2. Kongres będzie mieć prawo zaprowadzić ten artykuł odpowiednimi przepisami.

 

AMENDMENT XXV.
Section 1. In case of the removal of the President from office or of his death or resignation, the Vice President shall become President.

 

POPRAWKA DWUDZIESTA PIĄTA.
Dział 1. W razie usunięcia Prezydenta z urzędu lub jego śmierci czy rezygnacji, Wice-Prezydent stanie się Prezydentem.

 

Section 2. Whenever there is a vacancy in the office of the Vice President, the President shall nominate a Vice President who shall take office upon confirmation by a majority vote of both Houses of Congress.

 

Dział 2. Kiedykolwiek dojdzie do wakatu na urzędzie Wice-Prezydenta, Prezydent nominuje Wice-Prezydenta, który objemie stanowisko po zatwierdzeniu większością głosów w obydwu Izbach Kongresu.

 

Section 3. Whenever the President transmits to the President pro tempore of the Senate and the Speaker of the House of Representatives his written declaration that he is unable to discharge the powers and duties of his office, and until he transmits to them a written declaration to the contrary, such powers and duties shall be discharged by the Vice President as Acting President.

 

Dział 3. Kiedykolwiek Prezydent przekaże aktualnym przewodniczącym Senatu oraz Izby Reprezentantów swoją pisemną deklarację iż nie jest zdolny realizować upoważnień i obowiązków swego urzędu, do czasu aż nie przekaże pisemnej deklaracji o treści przeciwnej, upoważnienia te i obowiązki realizować będzie Wice-Prezydent jako Prezydent Pełniący Obowiązki.

 

Section 4. Whenever the Vice President and a majority of either the principal officers of the executive departments or of such other body as Congress may by law provide, transmit to the President pro tempore of the Senate and the Speaker of the House of Representatives their written declaration that the President is unable to discharge the powers and duties of his office, the Vice President shall immediately assume the powers and duties of the office as Acting President.

 

Dział 4. Kiedykolwiek Wice-Prezydent oraz większość bądź przełożonych departamentów wykonawczych bądź organu jaki Kongres prawem może wyznaczyć, przekażą aktualnym przewodniczącym Senatu oraz Izby Reprezentantów pisemną deklarację iż Prezydent nie jest zdolny realizować upoważnień i obowiązków swego urzędu, Wice-Prezydent przejmie upoważnienia i obowiązki owego urzędu jako Prezydent Pełniący Obowiązki.

 

Thereafter, when the President transmits to the President pro tempore of the Senate and the Speaker of the House of Representatives his written declaration that no inability exists, he shall resume the powers and duties of his office unless the Vice President and a majority of either the principal officers of the executive department or of such other body as Congress may by law provide, transmit within four days to the President pro tempore of the Senate and the Speaker of the House of Representatives their written declaration that the President is unable to discharge the powers and duties of his office. Thereupon Congress shall decide the issue, assembling within forty-eight hours for that purpose if not in session. If the Congress, within twenty-one days after receipt of the latter written declaration, or, if Congress is not in session, within twenty-one days after Congress is required to assemble, determines by two-thirds vote of both Houses that the President is unable to discharge the powers and duties of his office, the Vice President shall continue to discharge the same as Acting President; otherwise, the President shall resume the powers and duties of his office.

 

Natępnie, gdy Prezydent przekaże aktualnym przewodniczącym Senatu oraz Izby Reprezentantów swoją pisemną deklarację iż żadna przeszkoda już nie istnieje, wznowi on swoje realizowanie upoważnień i obowiązków urzędu, chyba że Wice-Prezydent oraz większość bądź przełożonych departamentów wykonawczych bądź organu jaki Kongres prawem może wyznaczyć, przekażą w ciagu czterech dni aktualnym przewodniczącym Senatu oraz Izby Reprezentantów pisemną deklarację iż Prezydent nie jest zdolny realizować upoważnień i obowiązków swego urzędu. Kongres zdecyduje wtedy o kwestii, w tym celu zbierając się w czterdzieści osiem godzin, na sesji. Jeśli Kongres, w dwadzieścia jeden dni od otrzymania deklaracji pisemnej owego drugiego rodzaju, a o ile nie w sesji, w dwadzieścia jeden dni po wymaganym spotkaniu, orzecze dwoma trzecimi głosów obydwu Izb iż Prezydent nie jest zdolny realizować upoważnień i obowiązków swego urzędu, Wice-Prezydent będzie kontynuować ich wypełnianie jako Prezydent Pełniący Obowiązki.

 

AMENDMENT XXVI.
Sect. 1. The right of citizens of the United States, who are eighteen years of age or older, to vote shall not be denied or abridged by the United States or by any State on account of age.
Sect. 2. The Congress shall have the power to enforce this article by appropriate legislation.

 

POPRAWKA DWUDZIESTA SZÓSTA.
Dział 1. Prawu obywateli Stanów Zjednoczonych do głosowania, którzy są w wieku lat osiemnastu lub powyżej, nie będą przeczyć ani go ograniczać, ani Stany Zjednoczonr ani który Stan, na podstawie wieku.
Dział 2. Kongres będzie miec prawo zaprowadzić tę poprawkę odpowiednimi przepisami.

 

AMENDMENT XXVII.
No law, varying the compensation for the services of the Senators and Representatives, shall take effect, until an election of Representatives shall have intervened.

 

POPRAWKA DWUDZIESTA SIÓDMA.
Żaden przepis, różnicujący uposażenie za służbę dla Senatorów i Reprezentantów, nie wejdzie w życie, zanim nie odbędą się kolejne wybory Przedstawicielskie.

 

Konstytucja USA

Translation by Teresa Pelka, 2016, who offers the text for the public domain
Tłumaczenie Teresy Pełki, rok 2016, która ofiarowuje tekst domenie publicznej

Feel welcome to free posters in Polish and English. They preserve John Carter broadside layout, the print to have been part in ratification. The manner to divide words might have been to help discussion and quoting, for which one had to be able to find passages in text, or to mind where words occur. Work is still in progress.

 

USA CONSTITUTION PAGE 1 -- POLISH

 

USA CONSTITUTION PAGE 1

 

WE, the PEOPLE of the UNITED STATES, in order to form a more perfect union, establish justice, ensure domestic tranquility, provide for the common defence, promote the general welfare, and secure the blessings of liberty to ourselves and our posterity, do ordain and establish this Constitution for the United States of America.

 

MY, NARÓD ZJEDNOCZONYCH STANÓW, by tworzyć unię tym doskonalszą, ugruntować sprawiedliwość, ubezpieczać pokój krajowy, dbać o wspólną obronę, wspierać ogólny dobrostan, oraz dawać umocowanie dobrodziejstwom wolności dla siebie i potomnych, zarządzamy i ustanawiamy tę Konstytucję dla Stanów Zjednoczonych Ameryki.

 

ARTICLE I.

 

Sect. 1. ALL legislative powers, herein granted, shall be vested in a Congress of the United States, which shall consist of a Senate and House of Representatives.

 

ARTYKUŁ I.

 

Dział 1. WSZELKIE moce prawotwórcze, niniejszym nadawane, powierzane są Kongresowi Stanów Zjednoczonych, stanowionemu przez Senat oraz Izbę Reprezentantów.

 

Sect. 2. The House of Representatives shall be composed of Members chosen every second year by the people of the several States, and the Electors in each State shall have the qualifications requisite for Electors of the most numerous branch of the State Legislature.

 

Dział 2. Izba Reprezentantów będzie się składać z Członków wybieranych co drugi rok przez ludność poszczególnych Stanów, a Elektorat w każdym Stanie będzie mieć zdolność wyborczą prawidłową dla Elektoratu najbardziej licznego działu Państwowej Legislatury.

 

No person shall be a Representative who shall not have attained to the age of twenty-five years, and been seven years a citizen of the United States, and who shall not, when elected, be an inhabitant of that State in which he shall be chosen.

 

Nie będzie Reprezentantem osoba która nie osiągnęła wieku lat dwudziestu pięciu, nie jest obywatelem Stanów Zjednoczonych od lat przynajmniej siedmiu, oraz która, gdy wybrana, nie będzie mieszkańcem Stanu w którym ją wytypowano.

 

Representatives and direct taxes shall be apportioned among the several States which may be included within this Union, according to their respective numbers, which shall be determined by adding to the whole number of free persons, including those bound to service for a term of years, and excluding Indians not taxed, three fifths of all other persons. The actual enumeration shall be made within three years after the first meeting of the Congress of the United States, and within every subsequent term of ten years, in such manner as they shall by law direct.

 

Reprezentacja oraz podatki bezpośrednie będą wyznaczane proporcjonalnie dla poszczególnych Stanów z tą Unią przynależnych, wedle ich względnej liczebości, określanej przez dodanie do całości wolnych mieszkańców, włącznie z tymi na kontraktach terminowych, a wyłączając nieopodatkowanych Indian, trzech piątych wszystkich innych osób. Realne wyliczenie nastąpi w ciągu trzech lat od pierwszego spotkania Kongresu Stanów Zjednoczonych, a w okresach dziesięcioletnich potem, na sposób wyznaczony prawnie.

 

The number of Representatives shall not exceed one for every thirty thousand, but each State shall have at least one Representative; and until such enumeration shall be made, the State of New-Hampshire shall be entitled to choose three, Massachusetts eight, Rhode-Island and Providence Plantations one, Connecticut five, New-York six, New-Jersey four, Pennsylvania eight, Delaware one, Maryland six, Virginia ten, North-Carolina five, South-Carolina five, and Georgia three.

 

Liczba Reprezentantów nie przekroczy jednego na trzydzieści tysięcy osób, lecz każdy Stan będzie mieć przynajmniej jednego; do czasu aż wyliczenie takie nastąpi, Stan New Hampshire będzie uprawniony wybrać trzech, Massachusets ośmiu, Rhode Island i Plantacje Providence jednego, Connecticut pięciu, Nowy Jork sześciu, New Jersey czterech, Pensylwania ośmiu, Delaware jednego, Maryland sześciu, Wirginia dziesięciu, Karolina Północna pięciu, Karolina Południowa pięciu, a Georgia trzech.

 

When vacancies happen in the Representation from any State, the Executive authority thereof shall issue writs of election to fill such vacancies.

 

Na wypadek wakatów w Reprezentacji jakiegokolwiek Stanu, władza Wykonawcza wyda wezwania do wyborów, by wakaty takie wypełnić.

 

The House of Representatives shall choose their Speaker and other officers, and shall have the sole power of impeachment.

 

Izba Reprezentantów wybierze swego Przewodniczącego oraz innych funkcjonariuszy, mając wyłączność na obalenie ich z urzędu.

 

Sect. 3. The Senate of the United States shall be composed of two Senators from each State, chosen by the Legislature thereof, for six years; and each Senator shall have one vote.

 

Dział 3. Senat Stanów Zjednoczonych będzie się składać z dwóch Senatorów z każdego Stanu, wybranych przez jego Legislaturę, na lat sześć; każdy Senator będzie mieć jeden głos.

 

Immediately after they shall be assembled in consequence of the first election, they shall be divided as equally as may be into three classes. The seats of the Senators of the first class shall be vacated at the expiration of the second year, of the second class at the expiration of the fourth year, and of the third class at the expiration of the sixth year, so that one third may be chosen every second year; and if vacancies happen, by resignation or otherwise, during the recess of the Legislature of any State, the Executive thereof may make temporary appointments until the next meeting of the Legislature, which shall then fill such vacancies.

 

Zaraz jak się zgromadzą w następstwie pierwszych wyborów, zostaną podzieleni równo jak to tylko możliwe, na trzy grupy. Miejsca Senatorów grupy pierwszej zostaną zwolnione po upływie drugiego roku, miejsca grupy drugiej po upływie czwartego roku, a miejsca grupy trzeciej po upływie roku szóstego, tak aby jedna trzecia mogła być wybierana co drugi rok; a jeśli zdarzą się wakaty, drogą rezygnacji czy inaczej, w przypadku przerwy w obradach Legislatury którego Stanu, jego Egzekutywa może dokonać tymczasowych mianowań do czasu następnego zebrania się Legislatury, która wtedy owe wakaty wypełni.

 

No person shall be a Senator who shall not have attained to the age of thirty years, and been nine years a citizen of the United States, and who shall not, when elected, be an inhabitant of that State for which he shall be chosen.

 

Nie będzie Senatorem osoba która nie osiągnęła wieku lat trzydziestu, nie jest obywatelem Stanów Zjednoczonych od lat przynajmniej dziewięciu, oraz która, gdy wybrana, nie będzie mieszkańcem Stanu w którym ją wytypowano.

 

The Vice-President of the United States shall be President of the Senate, but shall have no vote, unless they be equally divided.

 

Wice-Prezydent Stanów Zjednoczonych będzie Przewodniczącym Senatu, nie będzie jednak mieć głosu, chyba że głosy byłyby równo podzielone.

 

The Senate shall choose their other officers, and also a President pro tempore, in the absence of the Vice-President, or when he shall exercise the office of President of the United States.

 

Senat będzie wybierać swych funkcjonariuszy oraz Przewodniczącego pro tempore, na czas nieobecności Wice-Prezydenta, lub jego pełnienia funkcji Prezydenta Stanów Zjednoczonych.

 

The Senate shall have the sole power to try all impeachments. When sitting for that purpose, they shall be on oath or affirmation. When the President of the United States is tried, the Chief Justice shall preside; and no person shall be convicted without the concurrence of two thirds of the members present.

 

Wyłącznie Senat będzie rozsądzać sprawy o obalenie z urzędu. Dla posiedzeń w takim celu, Senatorowie będą zaprzysiężeni, bądź złożą ślubowanie. Jeśli sądzony miałby być Prezydent Stanów Zjednoczonych, przewodniczyć będzie Sędzia Główny; a nikt nie zostanie skazany bez jednomyślności dwóch trzecich obecnychh.

 

Judgment, in cases of impeachment, shall not extend further than to removal from office, and disqualification to hold and enjoy any office of honour, trust or profit, under the United States; but the party convicted shall nevertheless be liable and subject to indictment, trial, judgment and punishment, according to law.

 

Osąd, w sprawach o obalenie, nie posunie się dalej niż złożenie z urzędu, oraz dyskwalifikacja z piastowania stanowisk o prestiżu, zaufaniu, czy przychodzie z ramienia Stanów Zjednoczonych; jednakowoż strona skazana nadal podlegać będzie publicznemu oskarżeniu, procesowi, osądowi, oraz karze, zgodnie z prawem.

 

Sect. 4. The times, places and manner, of holding elections for Senators and Representatives, shall be prescribed in each State by the Legislature thereof; but the Congress may at any time, by law, make or alter such regulations, except as to the places of choosing Senators.

 

Dział 4. Pory, miejsca, oraz sposoby przeprowadzania wyborów na Senatorów i Reprezentantów będą wyznaczane w każdym Stanie przez jego Legislatywę; lecz Kongres zawsze będzie mógł, prawnie, stanowić bądź zmieniać owe regulacje, z wyjątkiem miejsc oboru Senatorów.

 

The Congress shall assemble at least once in every year, and such meeting shall be on the first Monday in December, unless they shall by law appoint a different day.

 

Kongres będzie się zbierać przynajmniej raz w roku, a zgromadzenie takie nastąpi w pierwszy podziedziałek grudnia, chyba że kongresmeni prawnie wyznaczą inny dzień.

 

Sect. 5. Each House shall be the judge of the elections, returns and qualifications, of its own members, and a majority of each shall constitute a quorum to do business; but a smaller number may adjourn from day to day, and may be authorized to compel the attendance of absent members, in such manner, and under such penalties, as each House may provide.

 

Dział 5. Każda Izba sama będzie oceniać wybory, poświadczenia i kwalifikacje własnych członków, a większość każdej wystarczy do kworum dla pełnienia obowiązków; lecz mniejsza ich liczba może zarządzić sobie przerwę od czasu do czasu, mogąc też egzekwować frekwencję członków nieobecnych, na sposób i za sankcjami w jakie dana Izba wyposaża.

 

Each House may determine the rules of its proceedings, punish its members for disorderly behaviour, and, with the concurrence of two thirds, expel a member.

 

Każda Izba może wyznaczać reguły swego działania, karać członków za zakłócanie porządku, oraz, za jednomyślnością dwóch trzecich, wydalić członka.

 

Each House shall keep a journal of its proceedings, and from time to time publish the same, excepting such parts as may in their judgment require secrecy; and the yeas and nays of the members of either House on any question shall, at the desire of one fifth of those present, be entered on the journal.

 

Każda Izba prowadzić będzie dziennik swych poczynań, oraz publikować go czasem, za wyjątkiem części które wedle uznania wymagać będą tajności; a głosy za i przeciw, oddane przez członków którejkolwiek z Izb w dowolnej sprawie, będą, na życzenie jednej piątej obecnych, wprowadzane do dziennika.

 

Neither House, during the session of Congress, shall, without the consent of the other, adjourn for more than three days, nor to any other place than that in which the two Houses shall be sitting.

 

Żadna z Izb, podczas sesji Kongresu, nie zarządzi bez zgody drugiej przerwy na dłużej niż trzy dni, ni oddali się w miejsce inne niż to, w którym obydwie odbywają posiedzenia.

 

Sect. 6. The Senators and Representatives shall receive a compensation for their services, to be ascertained by law, and paid out of the treasury of the United States. They shall in all cases, except treason, felony and breach of the peace, be privileged from arrest during their attendance at the session of their respective Houses, and in going to and returning from the same; and for any speech or debate in either House, they shall not be questioned in any other place.

 

Dział 6. Senatorowie i Reprezentanci będą otrzymywać za swoją pracę wynagrodzenie, ustalone prawnie, a płacone ze skarbu Stanów Zjednoczonych. W każdym razie, z wyjątkiem zdrady kraju, zbrodni, czy zakłócenia porządku publicznego, będą mieć podczas uczestnictwa w sesjach swoich Izb immunitet od aresztowania, a także po drodze na sesję i z powrotem; a o swoje przemówienia czy debaty w którejkolwiek z Izb nie będą odpytywani w żadnym innym miejscu.

 

No Senator or Representative shall, during the time for which he was elected, be appointed to any civil office under the authority of the United States, which shall have been created, or the emoluments whereof shall have been encreased, during such time; and no person holding any office under the United States shall be a member of either House, during his continuance in office.

 

Żaden Senator czy Reprezentant nie będzie, w czasie na który został wybrany, wyznaczony na urząd państwowy z mandatu Stanów Zjednocznonych, który powstałby, bądź z którego przybory narastałyby w takowym czasie; a żadna osoba na urzędzie z ramienia Stanów Zjednoczonych nie będzie członkiem którejkolwiek z Izb, podczas sprawowania swego stanowiska.

 

Sect. 7. All bills for raising revenue shall originate in the House of Representatives; but the Senate may propose or concur with amendments, as on other bills.

 

Dział 7. Ustawy na rzecz skarbu państwa będzie inicjować Izba Reprezentantów; Senat może proponować oraz przyczyniać się poprawkami, jak dla innych ustaw.

 

Every bill which shall have passed the House of Representatives and the Senate shall, before it become a law, be presented to the President of the United States; if he approve, he shall sign it; but if not, he shall return it, with his objections, to that House in which it shall have originated, who shall enter the objections at large on their journal, and proceed to reconsider it.

 

Każda ustawa przyęta przez Izbę Reprezentantów oraz Senat będzie, by stać się prawem, przedstawiona Prezydentowi Stanów Zjednoczonych; jeśli ją on zaaprobuje, podpisze ją; jeżeli nie, zwróci ją ze swymi zastrzeżeniami do Izby inicjującej, która wprowadzi owe zastrzeżenia w pełni do swego dziennika, oraz przejdzie do jej ponownego rozpatrzenia.

 

If after such reconsideration two thirds of that House shall agree to pass the bill, it shall be sent, together with the objections, to the other House, by which it shall likewise be reconsidered, and if approved by two thirds of that House, it shall become a law.

 

Jeżeli po takowym ponownym rozpatrzeniu dwie trzecie odpowiedniej Izby ustawę uchwalą, zostanie ona przesłana, wraz z zastrzeżeniami, do drugiej Izby, gdzie na ten sam sposób będzie rozważona, a gdy przyęta przez dwie trzecie owej Izby, stanie się prawem.

 

But in all such cases the votes of both Houses shall be determined by yeas and nays, and the names of the persons voting for and against the bill shall be entered on the journal of each House respectively.

 

Lecz we wszystkich takich przypadkach głosy obydwu Izb będą liczone na tak i na nie, a imiona osób głosujących za i przeciw danej ustawie zostaną wprowadzone do dziennika ich Izby.

 

If any bill shall not be returned by the President within ten days (Sundays excepted) after it shall have been presented to him, the same shall be a law in like manner as if he had signed it, unless the Congress by their adjournment prevent its return, in which case it shall not be a law.

 

Jeśli ustawa nie zostanie zwrócona przez Prezydenta przez dni dziesięć (z wyjątkiem Niedziel) po tym jak mu została zaprezentowana, jej treść stanie się prawem tak samo jakby ją był podpisał, chyba że przerwa w obradach Kongresu uniemożliwi jej zwrócenie, kiedy to prawem się nie stanie.

 

Every order, resolution or vote, to which the concurrence of the Senate and House of Representatives may be necessary (except on a question of adjournment) shall be presented to the President of the United States; and, before the same shall take effect, shall be approved by him, or being disapproved by him, shall be re-passed by two thirds of the Senate and House of Representatives, according to the rules and limitations prescribed in the case of a bill.

 

Każde rozporządzenie, uchwała, czy głosowanie które mogą wymagać zgodności między Senatem i Izbą Reprezentantów (z wyjątkiem kwestii zawieszenia obrad) będą przedstawiane Prezydentowi Stanów Zjednoczonych; aby ich przedmiot wszedł w moc, zostaną one przez niego zaaprobowane bądź, jeżeli ich nie zaaprobuje, będą wymagać uchwały głosami dwóch trzecich Senatu i Izby Reprezentantów, wedle zasad oraz za zastrzeżeniami jak dla ustaw.

 

Sect. 8. The Congress shall have power

 

Dział 8. Kongres będzie mieć w mocy

 

To lay and collect taxes, duties, imposts and excises, to pay the debts and provide for the common defence and general welfare of the United States; but all duties, imposts and excises, shall be uniform throughout the United States;

 

Nakładać i zbierać podatki, cła, taryfy i akzyzy, płacić długi oraz łożyć na wspólną obronność i dobrobyt Stanów Zjednoczonych, lecz wszystkie cła, taryfy i akcyzy będą jednakowe dla całego terytorium Stanów Zjednoczonych;

 

To borrow money on the credit of the United States;

 

Pożyczać pieniądze na rachunek Stanów Zjednoczonych;

 

To regulate commerce with foreign nations, and among the several States, and with the Indian tribes;

 

Regulować handel z krajami obcymi, oraz pomiędzy Stanami, a także z plemionami Indiańskimi;

 

To establish an uniform rule of naturalization, and uniform laws on the subject of bankruptcies, throughout the United States;

 

Ustanowić jednolite przepisy dla naturalizacji, oraz jednolite prawo upadłościowe, w całych Stanach Zjednoczonych;

 

To coin money, regulate the value thereof, and of foreign coin, and fix the standard of weights and measures;

 

Bić monetę, regulować jej wartość, a także cenę waluty obcej, oraz stanowić o standardzie wag i miar;

 

To provide for the punishment of counterfeiting the securities and current coin of the United States;

 

Ustanawiać kary za fałszowanie papierów wartościowych Stanów Zjednoczonych oraz ich waluty w obiegu;

 

To establish post-offices and post-roads;

 

Zakładać pocztowe urzędy i drogi;

 

To promote the progress of science and useful arts, by securing for limited times to authors and inventors the exclusive right to their respective writings and discoveries;

 

Promować postęp nauk a kunsztów, na czas ograniczony zabezpieczając autorom oraz wynalazcom wyłączne prawa do ich własnych pism i odkryć;

 

To constitute tribunals inferior to the Supreme Court;

 

Powoływać trybunały instancji niższej niż Sąd Najwyższy;

 

To define and punish piracies and felonies committed on the high seas, and offences against the law of nations;

 

Definiować i karać piractwa oraz przestępstwa morskie, oraz naruszenia prawa międzynarodowego;

 

To declare war, grant letters of marque and reprisal, and make rules concerning captures on land and water;

 

Deklarować wojnę, ustalać oznakowanie, nagrody, oraz zasady dla prywatjerów na lądzie i wodach;

 

To raise and support armies, but no appropriation of money to that use shall be for a longer term than two years;

 

Wystawiać i utrzymywać wojska, lecz z asygnatą pieniężną na te cel o terminie nie dłuższym niż dwuletni;

 

To provide and maintain a navy;

 

Zapewniać i zaopatrywać marynarkę wojenną;

 

To make rules for the government and regulation of the land and naval forces;

 

Wydawać przepisy dla administracji i normowania sił lądowych i morskich;

 

To provide for calling forth the militia to execute the laws of the Union, suppress insurrections, and repel invasions;

 

Zapewniać zwoływanie milicji dla egezkwowania praw Unii, tłumienia insurekcji, oraz odpierania inwazji;

 

To provide for organizing, arming and disciplining the militia, and for governing such part of them as may be employed in the service of the United States, reserving to the States respectively the appointment of the officers, and the authority of training the militia according to the discipline prescribed by Congress;

 

Zapewniać organizację, uzbrojenie i szkolenie milicji, oraz administracje dla takiej jej liczebności jaka może być zatrudnioną w służbie Stanom Zjednoczonym, zastrzegając poszczególnym Stanom mianowanie oficerów, oraz autorytet w szkoleniu owej milicji wedle porządku wyznaczonego przez Kongres;

 

To exercise exclusive legislation, in all cases whatsoever, over such district (not exceeding ten miles square) as may, by cession of particular States, and the acceptance of Congress, become the seat of the government of the United States, and to exercise like authority over all places purchased by the consent of the Legislature of the State in which the same shall be, for the erection of forts, magazines, arsenals, dock-yards, and other needful buildings; —and,

 

Mieć prawodawczość wyłączną, we wszystkich sprawach, nad dystryktem takowym (w boku nie dłuższym niż dziesięć mil) aby, po odstąpieniu przez dane stany i akceptacji Kongresu, był siedzibą rządu Stanów Zjednoczonych, a podobną władzę pełnić nad wszystkimi miejscami zakupionymi za zgodą Legislatywy każdego Stanu w którym to by mieli, na budowę fortów, magazynów, arsenałów, stoczni i innych użytecznych budowli; —oraz,

 

To make all laws which shall be necessary and proper for carrying into execution the foregoing powers, and all other powers vested by this Constitution in the government of the United States, or in any department or officer thereof.

 

Układać wszystkie przepisy nieodzowne wprowadzaniu w życie powyższych tych kompetencji, a także wszelkich innych prerogatyw w które ta Konstytucja uposaża rząd Stanów Zjednoczonych, czy też tego rządu działy bądź pracowników.

 

Sect. 9. The migration or importation of such persons as any of the States now existing shall think proper to admit, shall not be prohibited by the Congress prior to the year one thousand eight hundred and eight; but a tax or duty may be imposed on such importation, not exceeding ten dollars for each person.

 

Dział 9. Migracja czy sprowadzanie osób, które przyjąć którykolwiek z obecnie istniejących stanów by miał za stosowne, nie będą przez Kongres zakazane przed rokiem tysiąc osiemset i ósmym; lecz podatek czy cło mogą być na taką importację nałożone, nie przekraczając dziesięciu dolarów za osobę.

 

The privilege of the writ of habeas corpus shall not be suspended, unless when in cases of rebellion or invasion the public safety may require it.

 

Przywileje prawa habeas corpus nie będą zawieszone, jedynie gdy rewolta bądź inwazja, przez wzgląd na bezpieczeństwo publiczne, wymagać tego będzie.

 

No bill of attainder, or ex post facto law, shall be passed.

 

Żaden list gończy o klauzuli wykonawczej, czy przepis wsteczny nie zostanie wydany.

 

No capitation or other direct tax shall be laid, unless in proportion to the census or enumeration herein before directed to be taken.

 

Żaden podatek osobowy czy inny bezpośredni nie zostanie nałożony, jedynie w proporcji do cenzusu czy obliczenia jak powyżej wyznaczono.

 

No tax or duty shall be laid on articles exported from any State. No preference shall be given by any regulation of commerce or revenue to the ports of one State over those of another: Nor shall vessels bound to or from one State, be obliged to enter, clear, or pay duties, in another.

 

Żaden podatek czy cło nie zostaną nałożone na artykuły eksportowane z którego Stanu. Żadnej preferencji nie otrzyma, przepisem handlowym czy skarbowym, port jednego Stanu ponad inny: ani statki z danego Stanu nie będą zmuszone zawijać, odprawiać się, czy płacić cła w innym.

 

No money shall be drawn from the treasury, but in consequence of appropriations made by law; and a regular statement and account of the receipts and expenditures of all public money shall be published from time to time.

 

Żadne pieniądze nie zostaną pobrane ze skarbu, jedynie w konsekwencji asygnaty prawnej; a regularny rachunek i księgowość owych pokwitowań i wydatków z finansów publicznych będą od czasu do czasu publikowane.

 

No title of nobility shall be granted by the United States: And no person holding any office of profit or trust under them shall, without the consent of the Congress, accept of any present, emolument, office or title, of any kind whatever, from any King, Prince, or foreign State.

 

Żaden tytuł szlachecki nie będzie przez Stany Zjednoczone nadawany; a żadna osoba na urzędzie o zysku czy zaufaniu z ich ramienia nie przyjmie, bez zgody Kongresu, jakiegokolwiek prezentu, uposażenia, urzędu, czy tytułu, jakiegokolwiek rodzaju, od Króla, Księcia, czy obcego państwa.

 

Sect. 10. No State shall enter into any treaty, alliance or confederation; grant letters of marque and reprisal; coin money; emit bills of credit; make any thing but gold and silver coin a tender in payment of debts; pass any bill of attainder, ex post facto law, or law impairing the obligation of contracts, or grant any title of nobility.

 

Dział 10. Żaden Stan nie będzie zawierać paktów, sojuszy, czy konfederacji; dawać praw prywatjerskich, bić monety, drukować papierów kredytowych, płacić długów w parytecie innym niż złota czy srebra, stosować listów gończych o wykonawczej klauzuli, przepisów wstecznych, czy umniejszających kontrakty, bądź nadawać szlachectwa.

 

No State shall, without the consent of Congress, lay any imposts or duties on imports or exports, except what may be absolutely necessary for executing its inspection laws; and the net produce of all duties and imposts, laid by any State, on imports or exports, shall be for the use of the treasury of the United States; and all such laws shall be subject to the revision and control of the Congress.

 

Żaden Stan nie nałoży taryf celnych czy innych importowych bądź eksportowych ceł, z wyjątkiem wysokości absolutnie koniecznej dla finansowania inspekcji prawnej; a produkt netto wszystkich ceł i taryf nałożonych przez Stan na import czy eksport będzie na użytek skarbu Stanów Zjednoczonych; wszystkie takowe przepisy będą podlegać rewizji i kontroli przez Kongres.

 

No State shall, without the consent of Congress, lay any duty of tonnage, keep troops or ships of war in time of peace, enter into any agreement or compact with another State, or with a foreign power, or engage in war, unless actually invaded, or in such imminent danger as will not admit of delay.

 

Żaden Stan nie nałoży, bez zgody Kongresu, opłat na tonaż, nie będzie mieć wojennych sił lądowych czy morskich w czasie pokoju, nie zawrze układu czy umowy z innym Stanem bądź siłą obcą, nie wejdzie w wojnę, chyba że doprawdy zaatakowany, lub w niebezpieczeństwie bezpośrednim, nie zezwalającym na zwłokę.

 

ARTICLE II.

 

Sec. 1. The executive power shall be vested in a President of the United States of America. He shall hold his office during the term of four years, and, together with the Vice-President, chosen for the same term, be elected as follows:

 

ARTYKUŁ II.

 

Dział 1. Władza wykonawcza zostaje przyznana Prezydentowi Stanów Zjednoczonych Ameryki. Otrzyma on stanowisko na kadencję czterech lat wraz z Wice-Prezydentem, obranym na ten sam okres czasu, a będzie wybrany jak następuje:

 

Each State shall appoint, in such manner as the Legislature thereof may direct, a number of Electors, equal to the whole number of Senators and Representatives to which the State may be entitled in the Congress; but no Senator or Representative, or person holding an office of trust or profit under the United States, shall be appointed an Elector.

 

Każdy Stan mianuje, na sposób wyznaczony przez jego Legislatywę, liczbę Elektorów równą ilości Senatorów i Reprezentantów w Kongresie do jakiej Stan ten jest uprawniony; ale żaden Senator, Reprezentant, czy osoba sprawująca urząd z mandatem zaufania bądź dochodem z ramienia Stanów Zjednoczonych, nie zostanie mianowana Elektorem.

 

The Electors shall meet in their respective States, and vote by ballot for two persons, of whom one at least shall not be an inhabitant of the same State with themselves.

 

Elektorzy spotkają się w swych Stanach i zagłosują tajnie na dwie osoby, z których jedna przynajmniej nie będzie mieszkańcem tego Stanu co oni sami.

 

And they shall make a list of all the persons voted for, and of the number of votes for each; which list they shall sign and certify, and transmit sealed to the seat of the government of the United States, directed to the President of the Senate.

 

Sporządzą oni listę wszystkich osób na które głosowano, wraz z liczbą głosów dla każdej, którą to listę podpiszą i uwierzytelnią, oraz przekażą zapieczętowaną do siedziby władz Stanów Zjednoczonych, skierowaną do Przewodniczącego Senatu.

 

The President of the Senate shall, in the presence of the Senate and House of Representatives, open all the certificates, and the votes shall then be counted.

 

Przewodniczący Senatu, w obecności Senatu i Izby Reprezentantów, otworzy wszystkie certyfikaty, a następnie głosy zostaną policzone.

 

The person having the greatest number of votes shall be the President, if such number be a majority of the whole number of Electors appointed; and if there be more than one who have such majority, and have an equal number of votes, then the House of Representatives shall immediately choose by ballot one of them for President; and if no person have a majority, then from the five highest on the list the said House shall in like manner choose a President.

 

Osoba o najwyższej liczbie głosów będzie nominowana na Prezydenta, o ile liczba ta odpowiadać będzie większości wszystkich mianowanych Elektorów; a jeśli będzie więcej niż jedna osoba z taką z większością, i bedą mieć równą liczbę głosów, Izba Reprezentantów natychmiastowo nominuje jedną z nich na Prezydenta w głosowaniu tajnym; a jeśli nikt nie bedzie mieć większości, spośród pięciu najwyżej na liście Izba ta w opisany tu sposób nominuje Prezydenta.

 

But in choosing the President the votes shall be taken by States, the representation from each State having one vote; a quorum for this purpose shall consist of a member or members from two thirds of the States, and a majority of all the States shall be necessary to a choice.

 

W wyborze Prezydenta głosy będą jednak uznawane wedle Stanów, przyznając reprezentacji każdego Stanu jeden głos; kworum dla tego celu stanowić będą pojedynczo lub liczebnie członkowie z dwóch trzecich Stanów, a dokonanie wyboru będzie wymagać większości z wszystkich Stanów.

 

In every case, after the choice of the President, the person having the greatest number of votes of the Electors, shall be the Vice-President. But if there should remain two or more who have equal votes, the Senate shall choose from them by ballot the Vice-President.

 

W każdym z tych wypadków, po wyborze Prezydenta, osoba z największą ilością głosów Elektorów stanie się Wice-Prezydentem. Jeśli jednak miałyby pozostać dwie lub więcej osób z równą liczbą głosów, Senat w głosowaniu tajnym wybierze spośród nich Wice-Prezydenta.

 

The Congress may determine the time of choosing the Electors, and the day on which they shall give their votes; which day shall be the same throughout the United States.

 

Kongres może określić czas dla mianowania Elektorów, oraz dzień w którym oddadzą oni swoje głosy; dzień ten będzie ten sam w całych Stanach Zjednoczonych.

 

No person, except a natural born citizen, or a citizen of the United States at the time of the adoption of this Constitution, shall be eligible to the office of President; neither shall any person be eligible to that office, who shall not have attained to the age of thirty-five years, and been fourteen years a resident within the United States.

 

Żadna osoba, z wyjątkiem obywatela Stanów Zjednoczonych od urodzenia, bądź podczas przyjmowania tej Konstytucji, nie spełnia wymogów na urząd Prezydenta; nie spełni też tych wymogów nikt, kto nie osiągnął wieku trzydziestu pięciu lat, oraz od lat przynajmniej czternastu nie zamieszkuje w Stanach Zjednoczonych.

 

In case of the removal of the President from office, or of his death, resignation, or inability to discharge the powers and duties of the said office, the same shall devolve on the Vice-President; and the Congress may by law provide for the case of removal, death, resignation, or inability, both of the President and Vice-President, declaring what officer shall then act as President, and such officer shall act accordingly, until the disability be removed, or a President shall be elected.

 

W przypadku usunięcia Prezydenta ze stanowiska, lub jego śmierci, rezygnacji, czy niezdolności do ponoszenia ciężaru władzy i obowiązków swego urzędu, przejmie go Wice-Prezydent, a Kongres może prawnie zastrzec sytuacje śmierci, rezygnacji, czy niezdolności, Prezydenta jak Wice-Prezydenta, deklarując jaki funkcjonariusz winien wtedy działać jako Prezydent, a ten działać będzie odpowiednio, do czasu usunięcia niedogodności lub wyboru Prezydenta.

 

The President shall, at stated times, receive for his services a compensation, which shall neither be increased nor diminished during the period for which he shall have been elected, and he shall not receive within that period any other emolument from the United States, or any of them.

 

Prezydent bedzie otrzymywać, o wyznaczonym czasie, uposażenie, które nie będzie ani zwiększane ani zmniejszane w czasie na który został wybrany, a nie będzie on w owym czasie otrzymywać żadnego innego uposażenia od Stanów Zjednoczonych, ani któregokolwiek Stanu pojedynczo.

 

Before he enter on the execution of his office, he shall take the following oath or affirmation:

 

Zanim zacznie pełnić swój urząd, złoży on następująca przysięgę lub takowe ślubowanie:

 

“I do solemnly swear (or affirm) that I will faithfully execute the office of President of the United States; and will, to the best of my ability, preserve, protect and defend, the Constitution of the United States.”

 

“Uroczyście przysięgam (bądź ślubuję) iż pełnić urząd Prezydenta Stanów Zjednoczonych będę wiernie; oraz, wedle najlepszej swej zdolności, zachowam, będę chronić i bronić Konstytucję Stanów Zjednoczonych.”

 

Sect. 2. The President shall be Commander in Chief of the army and navy of the United States, and of the militia of the several States, when called into the actual service of the United States; he may require the opinion, in writing, of the principal officer in each of the executive departments, upon any subject relating to the duties of their respective offices; and he shall have power to grant reprieves and pardons for offences against the United States, except in cases of impeachment.

 

Dział 2. Prezydent będzie Wodzem Naczelnym armii i marynarki Stanów Zjednoczonych, oraz milicji poszczególnych Stanów, gdy powołany do służby czynnej Stanów Zjednoczonych; może on wymagać opinii, na piśmie, głównego funkcjonariusza w każdym departamencie wykonawczym, na dowolny temat tyczący ich obowiązków na danych urzędach; będzie też mieć moc odraczania i ułaskawiania za przestępstwa przeciw Stanom Zjednoczonym, z wyjątkiem spraw o usunięcie z urzędu.

 

He shall have power, by and with the advice and consent of the Senate, to make treaties, provided two thirds of the Senators present concur; and he shall nominate, and by and with the advice and consent of the Senate shall appoint Ambassadors, other public Ministers, and Consuls, Judges of the Supreme Court, and all other officers of the United States, whose appointments are not herein otherwise provided for, and which shall be established by law.

 

Prezydent będzie mieć możność, za poradą i zgodą Senatu, zawierać traktaty, przy wsparciu dwóch trzecich obecnych Senatorów; będzie nominować, za poradą i zgodą Senatu, Ambasadorów i innych Mandatariuszy publicznych, Konsuli, Sędziów Sądu Najwyższego, oraz wszelkich funkcjonariuszy Stanów Zjednoczonych, których mianowania nie są tym dokumentem wyznaczane, a mają zostać określone przepisami.

 

But the Congress may by law vest the appointment of such inferior officers as they think proper in the President alone, in the courts of law, or in the heads of departments.

 

Kongres może jednak wedle uznania dać przepisem prawo mianowania urzędników rangi niższej Prezydentowi samodzielnie, sądom prawa, bądź szefom departamentów.

 

The President shall have power to fill up all vacancies that may happen during the recess of the Senate, by granting commissions, which shall expire at the end of their next session.

 

Prezydent będzie mieć możność wypełniania wakansów zachodzących podczas przerw w obradach Senatu, wydając mandaty które będą wygasać przed końcem kolejnej jego sesji.

 

Sect. 3. He shall from time to time give to the Congress information of the state of the Union, and recommend to their consideration such measures as he shall judge necessary and expedient; he may, on extraordinary occasions, convene both Houses, or either of them, and in case of disagreement between them, with respect to the time of adjournment, he may adjourn them to such time as he shall think proper; he shall receive Ambassadors and other public Ministers; he shall take care that the laws be faithfully executed, and shall commission all the officers of the United States.

 

Dział 3. Prezydent będzie od czasu do czasu udzielać Kongresowi informacji o stanie Unii, oraz polecać ich rozwadze działania które mieć będzie za potrzebne a poręczne; może też, w sytuacjach wyjątkowych, zwoływać obydwie Izby, bądź jedną z nich, a w razie niezgody między nimi w przedmiocie przerwy w rozprawach, może taką przerwę zarządzić na czas przez siebie uważany za stosowny; będzie przyjmować Ambasasdorów i innych Mandatariuszy publicznych; będzie troszczyć się o poprawną wykładnię prawa, oraz nadawać mandaty funkcjonariuszom Stanów Zjednocznych.

 

Sect. 4. The President, Vice-President, and all civil officers of the United States, shall be removed from office, on impeachment for and conviction of treason, bribery, or other high crimes and misdemeanors.

 

Dział 4. Prezydent, Wice-Prezydent, oraz wszyscy funkcjonariusze państwowi Stanów Zednoczonych będą usuwani ze urzędu, po pozbawieniu stanowiska skutkiem zdrady, przekupstwa, bądź inych przestępstw ciężkich czy wykroczeń.

 

ARTICLE III.

 

Sect. 1. The judicial power of the United States shall be vested in one Supreme Court, and in such Inferior Courts as the Congress may from time to time ordain and establish. The Judges, both of the Supreme and Inferior Courts, shall hold their offices during good behaviour; and shall, at stated times, receive for their services a compensation, which shall not be diminished during their continuance in office.

 

Dział 1. Władza sądownicza Stanów Zjednoczonych zostaje przyznana Sądowi Najwyższemu, oraz sądom Niższej Instacji jakie Kongres z czasem może zarządzić by ustanowiono. Sędziowie, zarówno Sądu Najwyższego jak Instancji Niższych, będą pełnić swe urzędy pod klauzulą dobrego sprawowania; oraz będą, w określonych terminach, otrzymywać wynagrodzenie, które nie będzie podczas ich pozostawania na urzędzie zmniejszane.

 

Sect. 2. The judicial power shall extend to all cases in law and equity, arising under this Constitution, the laws of the United States, and treaties made, or which shall be made, under their authority; to all cases affecting Ambassadors, other public Ministers, and Consuls; to all cases of admiralty and maritime jurisdiction; to controversies to which the United States shall be a party; to controversies between two or more States, between a State and citizens of another State, between citizens of different States, between citizens of the same State claiming lands under grants of different States, and between a State, or the citizens thereof, and foreign States, citizens or subjects.

 

Dział 2. Sądownictwo obejmie wszelkie sprawy karne i majątkowe rozpoznawane tą Konstytucją, prawem Stanów Zjednoczonych, oraz traktatami z racji owego autorytetu już zawartymi, bądź które zawarte zostaną; sprawy tyczące Ambasadorów, innych publicznych Mandatariuszy, oraz Konsuli; sprawy admiralicji i jurysdykcji morskiej; spory w których Stany Zjednoczone będą stroną; spory pomiędzy dwoma lub więcej Stanami, między którym Stanem a obywatelami innego, między obywatelami różnych Stanów, między obywatelami którego Stanu zajmującymi ziemie z nadania innego, miedzy Stanem a jego obywatelami, czy krajów obcych obywatelami lub poddanymi.

 

In all cases affecting Ambassadors, other public Ministers and Consuls, and those in which a State shall be party, the Supreme Court shall have original jurisdiction. In all the other cases before mentioned, the Supreme Court shall have appellate jurisdiction, both as to law and fact, with such exceptions and under such regulations as the Congress shall make.

 

W wszelkich sprawach tyczących Ambasadorów, innych publicznych Mandatariuszy oraz Konsuli, a także tych w których Stan będzie stroną, stanowić będzie Sąd Najwyższy. W innych odnośnych sprawach Sąd Najwyższy będzie sprawować jursdykcję apelacyjną, w praktyce prawnej z wyjątkami oraz uwzględniając regulacje przez Kongres wyznaczone.

 

The trial of all crimes, except in cases of impeachment, shall be by jury; and such trial shall be held in the State where the said crimes shall have been committed; but when not committed within any State, the trial shall be at such place or places as the Congress may by law have directed.

 

Wszelkie kazusy, prócz spraw o pozbawienie stanowiska, wymagać będą ławy przysięgłych, a proces odbyć się ma w Stanie w którym do kazusu doszło; lecz jeśli sprawa nie dokona się w obrębie żadnego ze Stanów, proces odbędzie się w miejscu lub miejscach prawnie wyznaczonym przez Kongres.

 

Sect. 3. Treason, against the United States, shall consist only in levying war against them, or in adhering to their enemies, giving them aid and comfort. No person shall be convicted of treason, unless on the testimony of two witnesses to the same overt act, or on confession in open Court.

 

Dział 3. Zdrada przeciw Stanom Zjednoczonym polegać może jedynie na toczeniu przeciw nim wojny, bądź obstawaniu przy ich wrogach, przez udzielanie pomocy i wsparcia. Nikt nie zostanie skazany za zdradę bez dwóch świadków zeznających o tym samym jawnym działaniu, lub przyznania się w Sądzie.

 

The Congress shall have power to declare the punishment of treason, but no attainder of treason shall work corruption of blood, or forfeiture, except during the life of the person attainted.

 

 

Kongres będzie mieć prawo określenia kary za zdradę kraju, lecz orzeczenie o hańbie zdrady będzie mogło skutkować przepadkiem majątku czy praw dziedziczenia jedynie za życia osoby skazanej.

 

ARTICLE IV.

 

Sect. 1. Full faith and credit shall be given in each State to the public acts, records and judicial proceedings, of every other State. And the Congress may by general laws prescribe the manner in which such acts, records and proceedings, shall be proved, and the effect thereof.

 

ARTYKUŁ IV.

 

Dział 1. Pełna wiara i zaufanie należnymi będą w każdym Stanie, publicznym rozporządzeniom, rejestrom, oraz procesom sądowym każdego innego Stanu. Kongres może przepisem ogólnym wyznaczyć sposób w jaki takie rozporządzenia, rejestry i procesy mają być uznawane.

 

Sect. 2. The citizens of each State shall be entitled to all privileges and immunities of citizens in the several States.

 

Obywatele każdego stanu będą mieć wszystkie uprawnienia oraz nietykalność taką jak obywatele w innych Stanach.

 

A person, charged in any State with treason, felony, or other crime, who shall flee from justice, and be found in another State, shall, on demand of the executive authority of the State from which he fled, be delivered up, to be removed to the State having jurisdiction of the crime.

 

Osoba oskarżona w którym Stanie o zdradę kraju, ciężkie przestępstwo czy inną zbrodnię, a która ucieknie sprawiedliwości i zostanie znaleziona w innym Stanie, będzie, na wniosek władzy wykonawczej Stanu z którego zbiegła, przekazana władzom i wydalona do Stanu o jurysdykcji nad jej przestępstwem.

 

No person, held to service or labour in one State, under the laws thereof, escaping into another, shall, in consequence of any law or regulation therein, be discharged from such service or labour; but shall be delivered up, on claim of the party to whom such service or labour may be due.

 

Żadna osoba, zobowiązana do służby lub pracy w którym Stanie, wedle jego praw, uciekając do innego, nie zostanie, w skutek tamtejszego prawa czy przepisu, zwolniona od owej służby lub pracy; ale zostanie przekazana władzom, na roszczenie strony której służba lub praca jest należna.

 

Sect. 3. New States may be admitted by the Congress into this Union; but no new State shall be formed or erected within the jurisdiction of any other State; nor any State be formed by the junction of two or more States, or parts of States, without the consent of the Legislatures of the States concerned, as well as of the Congress.

 

Nowe Stany mogą być przez Kongres do tej Unii przyjmowane; lecz żaden nowy Stan nie zostanie uformowany czy ustanowiony jurysdykcją innego Stanu, ani żaden Stan nie zostanie uformowany przez połączenie dwóch lub większej liczby Stanów, czy części Stanów, bez zgody Legislatyw owych właściwych Stanów oraz Kongresu.

 

The Congress shall have power to dispose of and make all needful rules and regulations, respecting the territory or other property belonging to the United States; and nothing in this Constitution shall be so construed, as to prejudice any claims of the United States, or of any particular State.

 

Kongres będzie mieć prawo decydować oraz tworzyć potrzebne zasady i przepisy tyczące terytorium oraz innego mienia należącego do Stanów Zjednoczonych; a żaden z zapisów tej Konstytucji nie zostanie tak zinterpretowany by przynieśc uszczerbek tytułom Stanów Zjednoczonych, czy którego Stanu.

 

Sect. 4. The United States shall guarantee, to every State in this Union, a republican form of government, and shall protect each of them against invasion; and, on application of the Legislature, or of the Executive, (when the Legislature cannot be convened) against domestic violence.

 

Dział 4. Stany Zjednoczone zagwarantują każdemu Stanowi tej Unii formę rządu właściwą republice, oraz będą chronić każdy od inwazji, oraz, za zastosowaniem się do Legislatywy, bądź Egzekutywy (gdy Legislatywa nie może się zebrać) od przemocy o podłożu rodzimym.

 

ARTICLE V.

 

The Congress, whenever two thirds of both Houses shall deem it necessary, shall propose amendments to this Constitution; or, on the application of the Legislatures of two thirds of the several States, shall call a Convention, for proposing amendments; which, in either case, shall be valid, to all intents and purposes, as part of this Constitution, when ratified by the Legislatures of three fourths of the several States, or by Conventions in three fourths thereof, as the one or the other mode of ratification may be proposed by the Congress: Provided, that no amendment which may be made prior to the year one thousand eight hundred and eight shall in any manner affect the first and fourth clauses, in the ninth section of the first article; and that no State, without its consent, shall be deprived of its equal suffrage in the Senate.

 

ARTYKUŁ V.

 

Kongres, kiedykolwiek dwie trzecie obydwu Izb sądzić będzie to potrzebnym, zaproponuje poprawki do tej Konstytucji, bądź, stosując się do Legislatyw dwóch trzecich Stanów, zwołają Konwencję, by zaproponować poprawki, które będą obowiązywać, dla wszelkich zamysłów i celów, jako część tej Konstytucji, gdy ratyfikowane przez Legislatywy trzech czwartych Stanów, lub przez Konwencje w trzech czwartych, jedna czy druga droga ratyfikacji zostawszy zaproponowaną przez Kongres: Warunkiem jest, by żadna poprawka przed rokiem tysiąc osiemset ósmym nie wpływała jakkolwiek na klauzule pierwszą i czwartą, w dziale dziewiątym artykułu pierwszego; oraz by żaden Stan, bez swej zgody, nie był pozbawiony równego prawa głosu w Senacie.

 

ARTICLE VI.

 

All debts contracted, and engagements entered into, before the adoption of this Constitution, shall be as valid against the United States under this Constitution, as under the Confederation.

 

ARTYKUŁ VI.

 

Wszystkie zaciągnięte długi, oraz zobowiązania przyjęte przed przyjęciem tej Konstytucji, pozpostaną tak prawomocne wobec Stanów Zjednoczonych pod tą Konstytucją, jak wobec Konfederacji.

 

This Constitution, and the laws of the United States which shall be made in pursuance thereof, and all treaties made, or which shall be made, under the authority of the United States, shall be the supreme law of the land; and the Judges, in every State, shall be bound thereby; any thing in the constitution or laws of any State to the contrary notwithstanding.

 

Ta Konstytucją, oraz prawa Stanów Zjednoczonych z niej wynikające, oraz wszystkie traktaty które zostały lub będą zawarte z upoważnienia Stanów Zjednoczonych, będą nadrzędnym prawem tych ziem, a Sędziowie, w każdym Stanie będą nim zobowiązani, tak by cokolwiek w konstytucji czy prawie jakiego Stanu z nim sprzeczności traciło ważność.

 

The Senators and Representatives before mentioned, and the members of the several State Legislatures, and all executive and judicial officers, both of the United States and of the several States, shall be bound by oath or affirmation to support this Constitution; but no religious test shall ever be required as a qualification to any office, or public trust, under the United States.

 

Senatorowie i Reprezentanci , oraz członkowie poszczególnych Legislatyw Stanowych, a wszyscy funkcjonariusze władzy wykonawczej i sądowniczej, zarówno Stanów Zjednoczonych jak poszczególnych Stanów, będą zaprzysiężeni lub złożą ślubowanie by tą Konstytucję wspierać; ale żadna próba religii nie będzie wymagana jako kwalifikacja na jaki urząd bądź publiczny mandat, z ramienia Stanów Zjednoczonych.

 

ARTICLE VII.

 

The ratification of the Conventions of Nine States shall be sufficient for the establishment of this Constitution, between the States so ratifying the same.

 

Ratyfikacja przez Konwencje Dziewięciu Stanów będzie wystarczającą dla przyjęcia tej Konstytucji przez Stany ratyfikujące.

 

Done in Convention, by the unanimous consent of the States present, the seventeenth day of September, in the year of our Lord one thousand seven hundred and eighty-seven, and of the Independence of the United States of America the twelfth. In witness whereof, we have hereunto subscribed our names.

 

Na Konwencji, jednogłośną zgodą Stanów obecnych, siedemnastego dnia września, w Roku Pańskim tysiąc siedemset osiemdziesiątym siódmym, a Niepodległości Zjednoczonych Stanów Ameryki roku dwunastym. Ku świadectwu tutaj imiona swe zapisaliśmy.
GEORGE WASHINGTON, Przewodniczący,
(i Deputowany z Wirginii).
New-Hampshire. John Langdon, Nicholas Gilman.
Massachusetts. Nathaniel Gorham, Rufus King.
Connecticut. William Samuel Johnson, Roger Sherman.
New-York. Alexander Hamilton.
New-Jersey. William Livingston, David Brearley, William Paterson, Jonathan Dayton.
Pennsylvania. Benjamin Franklin, Thomas Mifflin, Robert Morris, George Clymer, Thomas Fitzsimons, Jared Ingersoll, James Wilson, Gouverneur Morris.
Delaware. George Read, Gunning Bedford, junior, John Dickenson, Richard Bassett, Jacob Broom.
Maryland. James M’Henry, Daniel of St. Thomas Jenifer, Daniel Carrol.
Virginia. John Blair, James Madison, junior.
North-Carolina. William Blount, Richard Dobbs Spaight, Hugh Williamson.
South-Carolina. John Rutledge, Charles Cotesworth Pinckney, Charles Pinckney, Pierce Butler.
Georgia. William Few, Abraham Baldwin.
Poświadczył WILLIAM JACKSON, Sekretarz.

Deklaracja niepodległości

Translation by Teresa Pelka, 2016, who offers the text to the public domain
The translation regards John Dunlap typeset, the form to have taken part in content approval;
Tłumaczenie Teresy Pełki, 2016, która ofiarowuje tekst domenie publicznej
Tłumaczenie uwzględnia czcionkę Johna Dunlapa, formę, która uczestniczyła w przyjęciu treści.

Feel welcome to my free poster.

Zapraszam do pobrania mojego darmowego plakatu.US DECLARATION OF INDEPENDENCE POSTER -- POLISH

 

Feel welcome to the English text as well.

Zapraszam także to tekstu angielskiego.US DECLARATION OF INDEPENDENCE POSTER

 

KIEDY w Przebiegu Wydarzeń między Ludźmi staje się potrzebnym, by jeden Naród rozwiązał Polityczne Więzi łączące go z drugim, a zajął pośrod Sił na Ziemi tej równe i także samodzielnie Stanowisko, do którego Prawa Natury oraz tejże Natury Bóg uprawniają, szczere Poszanowanie dla Zapatrywań Ludzkości wymaga, by owi zdeklarowali Przyczyny, które ich do tej Separacji naglą.

 

UWAŻAMY Prawdy te za samooczywiste, iż wszyscy Ludzie stworzeni są równymi, obdarzonymi przez Stwórcę bezspornie niezbywalnymi Prawami, a między tymi są owe do Życia, Wolności, oraz Dążności do Szczęścia.— — By umocować te Prawa, Rządy są ustanawiane między Ludźmi, czerpiąc swe słuszne Władze z Przyzwolenia Rządzonych, a kiedykolwiek Rządu jakiego Forma staje się niszczycielską dla tych Celów, jest Uprawnieniem Narodu ją przekształcić lub obalić, ustanawiawszy nowy Ustrój, kładąc Podwaliny na takowych Zasadach, oraz organizując swe Uzdolnienia w takiej Formie, aby były one jemu najzdatniejszymi Spokojność a Zadowolenie uskutecznić. Roztropność zaiste nakazuje, iż Rządy dobrze ugrun- towane nie powinny być zmieniane z Powodów błahych a przejściowych; a stosownie wszelkie Doświadczenie ujawia, że Ludzie skłonni są cierpieć raczej, póki Zło jest znośnym, niż zadość sobie czynić obalając Formy do których są przyzwyczajonymi. Lecz gdy długi Ciąg Nadużyć i Uzurpacji, ku jednemu bieżący nieodmiennie Przedmiotowi, odsłania Zamiar uniżenia ich pod absolutnym Despotyzmem, jest ich Prawem, jest ich Obowiązkiem, zrzucić taki Rząd, a zaprowadzić Straż nową dla swej przyszłej Bezpieczności. Takowym pozostaje wytrwałe Cierpienie tych Kolonii; takową jest też obecna Potrzeba, która zmusza je do zmiany bywałych Rządowych Systemów. Tradycja obecnego Króla Wielkiej Brytanii jest Tradycją ponawianych Krzywd i Uzurpacji, wszystkich za bezpośrednie Zadanie mających Ustanowienie absolutnej Tyranii nad tymi Stanami. Aby to wykazać, niech Fakty będą przedstawione zacnemu Światu.

 

ON odmówił swej Zgody na Prawa, a te nad wyraz godziwe i potrzebne publicznemu Dobru.

 

ON zabronił swym Zarządcom wydawać Przepisy pilnej a żywotnej Wagi, o ile zawieszonymi nie były w Działaniu do czasu aż jego Zgoda była przyznaną; a gdy tak były zawieszonymi, zupełnie odmawiał się nimi zajmować.

 

ON nie zgodził się wydać dalszych Przepisów ku Ulokowaniu pokaźnych Dystryktów Ludności, chyba że owi Ludzie wyrzekliby się Prawa do Reprezentacji w Legislatywie, Prawa dla nich bezcennego, a odstręczającego Tyranom jedynie.

 

ON zwoływał Ciała Prawodawcze w Miejscach niezwykłych, uciążliwych, a oddalonych od Składnic ich publicznych Rejestrów, jedynie dla Zamysłu by przymęczyć onych do Uległości wobec jego Sposobów.
ON rozwiązał Izby Przedstawicielskie kilkakroć, za opieranie się z męską Stanowczością jego Naruszeniom Praw Narodu.

 

ON od długiego Czasu odmawia, po takowych Dymisjach, bieg nadać wybieraniu następnych, a Uzdolnienia Praworządne, do Zaniku niezdolne, wróciły się między Ludność dla swej Uprawy, Państwo pozostając w międzyczasie narażonym na wszelkie Niebezpieczeństwa Inwazji z zewnątrz, a Tumultu wewnętrznie.

 

ON powziął się zapobiec Zaludnieniu tychże Stanów, z tym Zamiarem obstrukcyjnie zawadzając Przepisom Naturalizacji Obcokrajowców, a także odrzucając inne, które by owych do Migracji tutaj zachęcały, podnosząc nadto Wymogi dla nowych Przydziałów Ziem.

 

ON zawadza Administracji Prawa, odmawiając swej Zgody na Przepisy które by ustanawiały Władzę Sądowniczą.

 

ON Sędziów zależnymi uczynił od jego Woli wyłącznie, względem Zachowania Urzędu, czy Wysokości i Wypłaty Zarobków.

 

ON utworzył Mnogość nowych Urzędów, a nadesłał tu Roje Urzędników, by nasz Naród nękali i żywili się z jego Zasobów.

 

ON pomiędzy nami trzymał, w Czasie Pokoju, Wojska Stałe, bez Przyzwolenia naszych Legislatyw.

 

ON oddziałał, co by uczynić Wojsko niezależnym a nadrzędnym Władzy Cywilnej.

 

ON porozumiał się z innymi, by poddać nas Sądownictwu obcemu naszej Konstytucji i przez nasze Prawa nie uznanemu, udzielając Zatwierdzenia Uchwałom rzekomej Praworządności:

 

ABY zakwaterować duże Oddziały Zbrojnych Wojsk pomiędzy nami;

 

ABY żołnierzy chronić, pozorną Rozprawą, od Kary za Morderstwa jakie by popełniali na Mieszkańcach tych Stanów;

 

ABY odciąć nasz Handel z wszelkimi Stronami Świata;

 

ABY nakładać na nas Podatki bez naszego Zatwierdzenia;

 

ABY pozbawić nas, w wielu Sprawach, Dobrodziejstw Sądu Przysięgłych;

 

ABY transportować nas za Morza, a sądzić za pozorowane Przestępstwa;

 

ABY przewrócić System wolnych Angielskich Praw w sąsiedniej nam Prowincji, ustanowić tam arbitralny Rząd, oraz poszerzyć jej Granice, byle ją wnet uczynić Przykładem i zdatnym Narzędziem dla zaprowadzania tego samego absolutnego Rządu w tych Koloniach;

 

ABY odebrać nam nasze Statuty, obalić najdroższe nam Prawa, a zmienić zasadniczo Formy naszego Ustroju;

 

ABY zawiesić nasze Legislatury, a zdeklarować siebie samych uposażonymi w Moc stanowienia za nas we wszystkich Sprawach bez wyjątku;

 

ON opuścił tutejszy Rząd, deklarując nas pozbawionymi jego Opieki i wydając przeciw nam Wojnę.

 

ON plądruje nasze Morza, pustoszy nasze Wybrzeża, pali nasze Miasta, i niweczy Życie naszych Ludzi.

 

ON tego Czasu obecnie nadsyła duże Wojska obcych Najemników, co by dopełnić Dzieła Śmerci, Spustoszenia i Tyranii, rozpoczętego z Przesłankami Okrucieństwa i Perfidii, którym ledwo równać by się mogły najbardziej barbarzyńskie z Czasów, a zupełnie niegodnymi Głowy cywilizowanego Narodu.

 

ON zmusza naszych współ-Obywateli, na Jeńców pojmanych na pełnym Morzu, by nosili Broń przeciw swemu Krajowi, stawali się Katami swych Przyjaciół i Braci, bądź sami z ich Rąk padali.

 

ON wznieca domowe Zamieszki pomiędzy nami, oraz powziął się sprowadzać Mieszkańców naszych Granic, bezlitosnych Indiańskich Dzikusów, których znaną Zasadą Walki jest ślepa Destrukcja, bez względu na Wiek, Płeć, oraz Stan.

 

NA każdym Etapie owych Opresji zwróciliśmy się z Petycjami o Reperację, w najskromniejszych z Pojęć: Na nasze ponawiane Petycje odpowiedziano jedynie pona- wianiem Krzywd. Książę, którego Charakter odznaczył się tym samym każdym Uczynkiem wartym Tyrana, nie nadaje się na Władcę wolnego Narodu.

 

NIE zabrakło nam też Baczenia dla Brytyjskiej naszej Braci. Powiadamialiśmy ich od Czasu do Czasu o Usiłowaniach ich Legislatywy by rozwinąć nad nami niezasadne Sądownictwo. Przypominaliśmy im o Okolicznościach naszej Emigracji oraz Osiedlenia się tutaj. Odwoływaliśmy się do ich rodzimej Sprawiedliwości i Wspaniałomyślności, upraszaliśmy dla Względów wspólnego naszego Rodzaju, by wyrzekli się owych Uzurpacji, jako że nieuchronnie przerwałyby nasze Więzi i Korespondencję. Oni także pozostali głuchymi na Głos Sprawiedliwości a Pokrewności. Musimy więc przychylić się naszej Potrzebie, która wieszczy naszą Separację, a uznać ich, jak resztę Ludzkości, za Wrogów podczas Wojny, podczas Pokoju, za Przyjaciół.

 

MY takowoż, Reprezentanci ZJEDNOCZONYCH STANÓW AMERYKI, na OGÓLNYM KONGRESIE, Zgromadzeni, przywołując Najwyższego Sędzię tego Świata dla Prawości naszych Intencji, w Imię i z Upoważnienia dobrego Narodu tych Kolonii, uroczyście Publikujemy oraz Deklarujemy, iż te Zjednoczone Kolonie są i Prawem winny być WOLNYMI I NIEZALEŻNYMI STANAMI; iż są one uwolnione od Lojalności dla Brytyjskiej Korony, oraz że wszelka polityczna Więź pomiędzy nimi a Państwem Wielkiej Brytanii jest i powinna być zupełnie roz- wiązaną; oraz iż jako WOLE I NIEZALEŻNE STANY mają one pełną Władzę by wydawać Wojnę, zawierać Pokój, wchodzić w Przymierza, zakładać Handel, oraz dokonywać wszelkich Postępków i Spraw które NIEZALEŻNE STANY Prawem czynić mogą. A dla Wsparcia tej Deklaracji, z trwałym Ufaniem w Osłonę bożej Opatrzności, wzajem sobie zawierzamy nasze Żywota, naszą Pomyślność, oraz nasz święty Honor.

 

Podpisano, z NADANIA i na RZECZ KONGRESU,

JOHN HANCOCK, PRZEWODNICZĄCY.

Potwierdzono, CHARLES THOMSON, SEKRETARZ.

FILADELFIA: DRUK JOHNA DUNLAPA

 

TRANSLATOR’S NOTE
Wiktionary interprets “bezpieczność” as “light-heartedness” or “levity”.
https://pl.wiktionary.org/wiki/bezpieczno%C5%9B%C4%87

 

This does not have confirmation in resources, please compare Piotr Skarga, Sermons for Sundays and Holidays of the Year, who obviously does not imply frivolity:

“i z bezpiecznością chleba swego pożywa”,
“and eats his bread in safety/security”.

 

“Bezpieczność” is simply an older word shape for “bezpieczeństwo”. The difference is the feminine grammatical gender and distance from Communist connotations to “bezpieczeństwo”.

 

NOTA OD TŁUMACZKI
Wiksłownik podaje znaczenie “bezpieczności” jako “beztroskę” czy “śmiałość”,
https://pl.wiktionary.org/wiki/bezpieczno%C5%9B%C4%87

 

Nie ma to potwierdzenia w źródłach, proszę porównać Piotra Skargę, Kazania na niedziele i święta całego roku, który oczywiście nie sugeruje frywolności:

“i z bezpiecznością chleba swego pożywa”.

 

“Bezpieczność” to po prostu starsza forma słowna “bezpieczeństwa”. Różnica jest w żeńskim rodzaju gramatycznym i dystansie od komunistycznych konotacji z “bezpieczeństwem”.

 

Language Mapping walk-through

I began inventing my grammar when I was a kid, which might part show. When grown-up, we also deserve some sunshine. The grammar remains the way I manage my language skill. 

 

Chapter 1. THE VERBS BE, HAVE, and DO

All tense patterns have the words BE, HAVE, or DO, and everyone has one PRESENT, PAST, or FUTURE really. We can symbolize this reality as three Fields of Time in which we envision the verbs BE, HAVE, and DO.

Fields of Time_PAST_FUTURE_PRESENT

We can say figuratively that our knowledge is our light. Knowledge needs memory. Our Past field can be as with a setting sun. We may forget the detail in a matter we have not studied in a long time, yet there is shine enough to return to it. We cannot have memories of the Future, but we are capable of planning our study. Our field for the Future can be as with sunrise. It is our Present we have most cognitive powers to shape. We can symbolize the Present as shiny daylight.

 

Chapter 2. THE VERB FORM WILL

The Fields can help us focus on the verb form WILL. It maps on the Future already in the shape it has for the Present.

WILL mapping on the future

 

Chapter 3. THE SIMPLE, PROGRESSIVE, and PERFECT: GENERAL PATTERNS

We can use the word “Character”, for grammatical tense patterns. Character of activity may come easier to think about than the grammatical term “Aspect”, which we get to know too, however.

 

We look to grammatical tense first elements, along with the words BE, HAVE, and WILL. We extract our Character or Aspect patterns, to consider them regardless of Time.

SIMPLE, PROGRESSIVE, and PERFECT patterns

 

Chapter 4. SIMPLE, PROGRESSIVE, and PERFECT ON AN ABSTRACT MAP

We can associate grammar and human natural mapping, as with geography and travel. We people live ON Earth. We usually view land or seas as extents. We give at least psychological borders to areas IN which we are. We perceive routes and ways TO places. We happen to be AT landmarks and places.

 

We can use the natural variables for grammar. All kinds of English in the world have four Aspects: Simple, Progressive, Perfect, and Perfect Progressive. We can use the cognitive variable ON for the Simple, IN for the Progressive, and TO for the Perfect.

__ESSENCE 3 VALUE with patterns

Chapter 5. EXPRESSION: AFFIRMATIVE, NEGATIVE, and INTERROGATIVE

Arrows are very familiar symbols to show or indicate the way. We can combine our mapping and arrow symbols, to exercise target Time and Aspect. The ability will be vital in our language journey, especially if we want to fare with Modal verbs. Modal forms do not tell directly what time we think about, so it is good to have an idea to picture a target grammatical time.

 

Our arrows are not shooting arrows. They are just to mark the Time and Character, Future Simple or Past Progressive, for example. More, we never grow too old or mature, to use colors. They can help also advanced language work. We make a color palette, and combine grammatical patterns for Expression: the Affirmative, Negative, or Interrogative.

INTEGRATION__PALETTE__CHARACTER AND EEXPRESSION

TRAVEL IN GRAMMAR PART TWO

Chapter 6. SIMPLE OR PERFECT

To compare the Simple and the Perfect, we learn to visualize syntax, to keep the head time, and to use time frames. We keep the frame open for the Perfect, and we close it for the Simple. For real time, our frames are green. We are going to use relative or hypothetical time later, with time frames of a different color.

 

__LOGIC__TWO PRESENT EXTENTS ONE PAST BROKEN

All along, we mind we use concepts and inventions. We do not claim there is anything like time frames or logical extents in human heads. If someone is an architect, it does not mean he or she was born with an idea for a house, or has a building in the brain. At the same time, we mind that we can build our language skills. Nobody is born with grammar, and learning does not require secret talents.

 

Chapter 7. SIMPLE OR PROGRESSIVE

Many grammar books might tell we need to learn “stative verbs”. They would be the words for thinking and feeling. In our language journey, we consider the Simple and the Progressive for our cognitive mapping. We choose if we grant our ideas entire thinking extents, or only part extents.

 

Corpus of US English: LOVING IT

 

We do not change language. We refer for examples to COCA, the Corpus of Contemporary  American English.

“This is a dream come true. And I’m loving every minute of it.”

— The NBC Today Sun example comes from the Corpus.

 

Chapter 8. THE PERFECT PROGRESSIVE

After we have compared our mapping variables ON and TO (Simple and Perfect), as well as ON and IN (Simple and Progressive), we try merging TO and IN. We get another mapping value, AT, for the Perfect Progressive. This means we learn to manage all Aspects with variables, as we want them.

ALL ASPECTS MAPPED

We analyze if variable ON could be a basic value. We remember about “stative verbs”: we might not fancy memorizing lists of words to use with the Simple only. The analysis is favorable. It is always the first element in the tense pattern to adapt for the Time. Value ON can be our earthling basic variable. We can agree with classic grammars we may have stative uses of verbs, but we do not have stative verbs.

 

All along, we are able to meet expectations of classic grammar guidance, as in school. We can tell the Aspect and decide if we use ING.

 

Chapter 9. MODAL VERBS

Modal verbs challenge our darts. Past Modal forms can work for the Present as well. We observe that Modal form is only relative to real time. More, hypothetical time cannot be the same as real time. We expand our logic as well as color palettes. Our gloss or forget-me-not symbolizes auxiliary time. Tea rose can help visualize Modal relativity. Our frames for real time remain green.

I HAD WORKED MANY YEARS__I HAVE WORKED MANY YEARS

 

WE MIGHT HAVE WORKED OUT SOME LOGIC

 

We learn to perceive our grammar and notional time as related
(Chapter 9.2).

We can view our grammar as logically connected

Chapter 10. FORM RELATIVITY

Many grammar books will explain on the Conditional or Unreal Past. We can observe there is generally Form Relativity, in language. Present forms can tell about the Future. Past forms can tell about the Present. Antecedent Past forms can tell about the Past.

 

LINGUISTIC FORM RELATIVITY

 

With Relative frames, our Modal phrases will become much simpler to make, and we remain correct according to classic grammars.

 

Further journey can help learn closing the frame or leaving it open, dependent on our focus. There is no universal guidance. Of the President quotes below, neither is grammatically incorrect.

 

If Lincoln were alive today, he’d be (would be) turning over in his grave.

Gerald Rudolph Ford, American President.

 

More than that, and breaking precedent once more, I do not intend to commence any sentence with these words ― “If George Washington had been alive today”, or “If Thomas Jefferson”, or “If Alexander Hamilton”, or “If Abraham Lincoln had been alive today”…

Theodore Roosevelt, American President

 

We learn there are differences between human and artificial intelligence. We know that computers could not work on language the way we do. To the Upper Intermediate level, the grammar story consists of four parts.

 

I am a university Master of Arts, specialized in American English and psycholinguistics. The grammar idea is my invention and the way I actually have managed own language skill. The work is registered with the Library of Congress, TX 7-497-087, and TX 7-648-439.

Link to formats page

Feedback in natural language: conclusions

Artificial intelligence has patterned after human structures for years. In consequence, artificial parsing has come to be used for teaching and diagnosis. Computers rely on programs. My thesis discusses human information processing, with focus to the role of feedback in language. Human information processing differs from artificial considerably.

 

  • Tests by Ladefoged showed speech and language dependence on feedback without exception.
  • Human DNA requires cellular feedback for active protein.
  • Human endurance under feedback impoverishment has been proved lower than for fasting.

Not only on these grounds, the role of feedback in human language processing can be posited to approximate a drive.

 

I defended the thesis in 2000, at Adam Mickiewicz University, Poznan, Poland, earning my M.A. degree in American English, specialization psycholinguistics.

GENERAL CONCLUSIONS

 

Of the many definitions of feedback, those of output return, effect reversal, or acoustic interference have been widely used, with regard to mechanical devices. Psychological meaning to be that of evaluative behavior, feedback has become associated with guidance or viewpoints.[1] Neurology began applying the term of information processing to human bodily structures in the XX century.

 

The notion of feedback has been adapted for cybernetics,[2] the Greek kybernan to denote steering or governing. Artificial intelligence remains a secondary application, capable of patterning after human insight only to an extent. Hodgkin-Huxley mathematical model having lost prominence for life sciences, the cellular processes as discovered by the researchers remain a fact, feedback to be a closed-loop capability over open-loop sequences.

 

Psycholinguistics gained prominence in 1960s, opposing behaviorism (Puppel, 1996). The framework for the present quest, the discipline has been defined as a study of the relationships between linguistic behavior and psychological processes, including language acquisition (New Oxford Dictionary of English, 1998). Encyklopedia Językoznawstwa Ogólnego would enclose language teaching and remedial with the field (1993). The study of psychological reality of language, as recognized also by the Webster’s Encyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language (1989), does not abstract from language neural matter.

 

Human nervous systems can be viewed as natural information management structures. The tenets of option, information pool, program, feedback, and signal use are met within the human internal structuring by standard. Natural language is indispensable for human logical functioning, comprehension and production to depend on neural processes. Feedback reliance is a natural principle for live human systems.

 

Feedback phenomena are intrinsic to single neurons as well as systemic dynamics, of the central and autonomic co-operating for situational and individual stereotypy, or the cortical and subcortical negotiation for the spoken or written act. Regard to feedback is not to encourage pursuits for a uniform[3] neural model for language, human speech and language to be a natural faculty by a human person.

 

Individual, personality factors emerge already at the level of language cerebral patterns.[4] The patterns and their networks are not innate or inborn structures, but actual neural connections every person needs to form on his or her own. Consequently, there is no universal neural format for language, and no such model can become of function for personal linguistic strategies.

 

Strategy language styling and structuring depends on personal free will. The generative and spontaneous capability uses open-loop consecutions for language that can compare with programs, yet need to be formed in feedback-mediated exercise of goal-oriented behavior. The laws of learning by Edward Lee Thorndike are consistent with natural neural networking, in which personal congruity is an inherent component.

 

Human earliest vocal behavior is innate. As instinctively, humans begin own inner networking, in the egocentric feedback of circular reactions. Throughout lifespan, an essentially closed-loop manner can be observed about human learning.[5] Human persons to be dynamic entities rather than layers or scopes of actuation, cognitive processes would require use of own inner input.[6] Timing would be indispensably intrinsic for all intellectual performance, human working memory to partake in inner feedback. Stimulation, as a unidirectional influence, would be incapable of feedback functions.[7]

 

Behaviorist approaches can be doubted also on grounds of the inner heterarchy carry-over of endophasia. For human language skill overall, feedback as sustained in neural pattern build would allow verification as well as change in language existent neural compass, and provide for the neuro-motor-articulatory feedforward. All natural languages permanence is relative, to include phonology along syntax and semantics, in the notion of a language standard.

 

“Mind modularity”, “language universals”, or “notional matrices” cannot account for the language pool phenomena of the Warrens experiment. It would be feedback-mediated attainment of language information thresholds to explain the results: the masked component concealed actual phonemes. Not only on these grounds, feedback reliance can be considered a neuro-behavioral priority for natural language. Open-loop sequences or routines would be formed to encourage neural economy and thus make more allowance for feedback and related responsiveness, as proved by Ladefoged. Grammars would be projects by individual minds flexibly to apply within personal linguistic strategies.

 

Feedback intrinsicality becomes a sound conclusion with regard to permanent hindrance, as well. Re-orienting would follow natural feedback compensation, in persons of inborn and acquired sensory impediment. Remedial in mental language processing always solicits personal awareness and language egocentric feedback. Behavior validity may never become negotiated in the learning deficient, without autonomous concordance. The extreme of the “fragmented thought” of schizophrenia implies defects in intrinsic timing to express in phonologically driven discourse.

 

These are not only human cognition and language to need natural inner feedback. Human DNA depends on cellular feedback for active protein, in the course of the human endeavor to comprehend own structure, this being already Lamarck to note on organism adaptation (The New Oxford Dictionary of English, 1998). Human endurance under feedback impoverishment has been reported lower than for fasting, and of sensory expression (Lindsay and Norman, 1991).[8] Parallel-distributed information processing by human brains holds in standard as well as non-standard contexts, yet impediment, obstruction, or deficit cannot prescribe on norm.[9] Therefore, the role of feedback in language processing can be posited to approximate a drive.

 

Psychologically, a drive is an inner urge to stimulate response, incite or repress action, as well as a basic and instinctive need (Webster’s Encyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language, 1989). The instinctual nature of feedback reliance would be strongest in neural, inner extents, interference or limitation potentially to induce biological search for variables. In environmental scopes, dependence on feedback would lessen with language maturation and personal independence.[10]

 

Not connoted with stress or fear in civilized circumstances, speech and language always remain a basic human need, and as such relate to self-sustainment. The role of natural feedback in language thus would be that of an initiating, mediating, and modeling factor. This would be the self-preservation instinct to promote individual flexibility and competence for progress and advancement.

FOOTNOTES

 

[1] The phrase to give someone feedback means to provide an opinion, an informed view. Only solicited opinion in standard verbal form may work as feedback.

 

[2] Cybernetics: theory of control in biology, mechanics, and electronics.

 

[3] The degree of uniformity as in medical sciences, where the doctor tells the standard heart rate or respiratory capacity, would not apply for language. Some people speak volumes, some prefer written language activity, and some hardly get involved with language. There is no ground to term any of the predilections abnormal.

 

[4] Already individual ways to shape letters of the alphabet vary. The neural patterns to mediate handwritten (ɑ) or (e) can differ from those to mediate (a) or (ε). Please compare chapter 3.6 for graphemic variance.

 

[5] Please compare chapter 2.8.

 

[6] Please compare chapter 2.4, on the role of circular reactions.

 

[7] Even low-level verbal stimulation could not provide for inner language.

 

[8] Please refer to chapter 1.8 and the pool model for internal balance preservation. With partial deprivation only, the endurance was about 48 hours (Lindsay and Norman, 1991).

 

[9] An approach to have deprivation for a measure would have us developing innumerable “drives”. Naturally, a figure of speech as a drive for knowledge could sound natural. “A drive for a good cup of coffee” would not, unless humorous.

 

[10] The term competence follows Noam Chomsky’s notion that all humans have language competence and performance. The use is not to imply school assessment.

Generative and universal grammar FAQ

 

Language and mindNo thinking person would adopt ideas literally, word for word, and without reservation. The few questions and answers below are to explain on the stand my grammar approach has along the Universal Grammar by Noam Chomsky. Undeniably, Mr. Chomsky’s work has been of important reference in my language activity. I began inventing my grammar long before I ever heard about Mr. Chomsky, however.

Feel welcome to email me about generative grammar. Comments will be posted only by consent.

 

1. Is there literally a universal grammar?

 

A uniform grammar for all languages in the world is impossible. I am not aware of any such postulate by Mr. Chomsky. His Universal Grammar is about features that many languages have in common. My grammar is specifically for English.

 

A grammar is generative when it tells the principles or variables a person can use to produce standard language independently, without following formulations by other people. In other words, we do not consider if we use the Present Simple because a book says we do so when “we want to say this or that”. Mr. Chomsky’s grammar tells what principles many languages would have in common. My grammar would offer variables for primarily American English.

Read: Grammar is always a project

 

2. Does the Universal Grammar imply there are actually Language Acquisition Devices in human brains?

 

Linguistically, a device may be something devised, as well as a faculty that devises. This latter meaning applies best to Mr. Noam Chomsky’s theory, I think.

 

The American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition defines the verb to devise: to form, plan, or arrange in the mind; design or contrive; to suppose; imagine.

 

I do not follow the notion of the Language Acquisition Device. I follow the term of the human language faculty, as neurology is an insufficient perspective on language.

Read: Parameters and devices

 

3. Could language be a result of a genetic mutation?

 

Mr. Noam Chomsky has used the word mutation with reference to language as a result of human evolution.

 

The American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition will have a mutation for the act or process of being altered or changed; a change of the DNA sequence within a gene or chromosome of an organism resulting in the creation of a new character or trait not found in the parental type.

 

I think people can evolve language during lifespan, without any corresponding genetic change. Human language skills are not the same if to compare childhood, adolescence, and adulthood, while the DNA retains identity in good shape. My sense for evolving is to achieve gradually, to work out, to devise. I never use the term mutation.

 

Read: American English ― where from?

 

4. Is language explainable in terms of neural study?

 

Neural models refer to the tissue. My language work acknowledges the notion of human personality. For example, most people have happened to write postcards home. Though the situations may be very similar and the time exactly the same, hardly any people would spontaneously write identical messages.

 

There are no “mathematical” or “purely functional” connectivities in human brains. Outcome of isolated neuron excitation can be considered only in terms of statistics. Intermediate neural layers in the brain are constantly active and abundant to the extent allowing to call them “hidden”, though modern scanning technologies can “see” them.

 

Human individuality is not a myth, though we could not say we know all about it, or — as in my case — we would not change focus from language to personality factors. By a human personality I mean individual affect, volition, and intellect, without judging on qualities.

Read: Feelings!

 

5. What is spatialization and is it universal?

 

Spatialization means that we can use some of the words we have learned regarding earthly space also for time. In English, we can say before that house at the end of the road, before that turn to the left, as well as before noon, or before twelve hours.

 

We could say that spatialization is universal, because all languages have it. Every language would spatialize a bit differently, however.

Read: Grammar ― why think about space?

The absolutely basics about the USA

The governing body of the American democracy is the Congress. It comprises the Senate and the House of Representatives. It is located in the Capitol Hill.

 

 

Many researchers derive democracy from ancient Greece. How could we compare ancient Greece and modern America? Ancient Greeks actually developed a proto-democracy: they happened to have kings and queens, depended heavily on military leaders and bequeathed elitism. America is a democracy. There have been no kings or queens of the USA. The head of the state is the President. The President resides in the White House.

 

 

Both the Congress and the White House are in Washington D.C. that is, the city named Washington in the District of Columbia. Washington D.C. is the capital of the USA.

 

District Columbia is on the American East Coast.

 

The state of Washington is on the West Coast.

 

We can get maps of the USA at the National Atlas website, NationalAtlas.gov.
We usually tell the name of our location along with the name of the state, if we give our address in America.

 

Washington state got its name after George Washington, the first American president. The state is the only American state named after a president.

GEORGE WASHINGTON

 

There are many places named Washington in America. George Washington remains a very prominent figure. He fought for American freedom in the Revolutionary War against England. He was President in years 1789-1797, after the War.

 

The American Revolutionary War had its written formulation
in the Declaration of Independence.

Link to post on the Declaration
CLICK TO READ ABOUT THE DECLARATION

 

The Revolutionary victory brought another historic formulation,
the American Constitution.

CLICK TO READ ABOUT THE CONSTITUTION

 

American government was built “from scratch” by the Founding Fathers. Some, as Thomas Jefferson, described their perspectives on the State. Elective monarchy patterns as of Poland, for example, did not win ground. Poland was a chronically fallen country. The monarch was a lifetime position, and commoners hardly had civil rights. Hereditary monarchy forms as of England obviously did not offer any better security for the freedom of the people.

 

James Madison wrote,

 

The constitutional reallocation of powers created a new form of government, unprecedented under the sun. Every previous national authority either had been centralized or else had been a confederation of sovereign states. The new American system was neither one nor the other; it was a mixture of both.[38]

 

The “new form of government” is democracy,
only by far more advanced than Greek prototypes.

Compare the History US site,

Video: America gets a constitution

Language form

Without a piece of thought about language form, we could not learn any language. Let us think what language form is. Different languages have different ways to name objects of thought. For example, we can say a dog in English. In German, we can say ein Hund. In French, we can say un chien. In Greek, we could say σκυλος.In Russian, we could say собака.

 

Alsatian

 

All these words have different forms, but they refer to or indicate the same object that we name a dog in English.We may use word forms in more than one sense. In the picture above, we can see Jemma’s dog. We would not have Buddie for a hot dog (!)

__Smiley joke PNG
Hot dog

Language forms do not work in isolation. A cat in English can be eine Katze in German. It can be un chat in French. A cat can be γάτα or γάτος in Greek. It can be кот in Russian.

 

Cat

 

A chat can be a conversation, in English. A gat can be a channel or passage. Kot can be a Yeniseian language. Language forms happen to differ. Language forms also happen to be very similar. We always need to know the language and the context, to see what the language form denotes: a picture of a cat is not a cat.

 

Language form is always a word form. In language psychology, we have “body language” for a figure of speech. There is no language without syntax. Our bodies could not work for syntax (!)

 

We can work on language form much easier, if we use virtual words. Invented or virtual words are closest to non-existent words. They have word shapes, but they have no meaning. They can help exercise syntax. Children invent words spontaneously, to practice language.

 

Try the virtual words and color code.

Link to the color code and virtual words

Feel welcome to tell me what you think

 

Feel welcome to tell me what you think, it is my cup of tea to answer. Feedback is posted only upon consent.

 

The American bald eagle

The name Haliaeetus leucocephalus, derives from Greek hali “sea”, aiētos “eagle”, leuco “white”, cephalos “head”. American bald eagles are white-headed. The name “bald” correlates with figurative classic Latin reference for the word leucos, as we also may find in descriptions of “barren, wintry lands”. Bald eagles do not migrate for winter, and US Alaska has the biggest population of them in the world.

 

White-headed sea eagle
White-haded sea eagle, Wikimedia Commons

The bald eagle is a national symbol of the United States of America. The Continental Congress included the bird in the Great Seal in 1782.

 

Not everyone was happy with the choice. Benjamin Franklin wrote in one of his letters,

 

For my own part. I wish the bald eagle had not been chosen the representative of our country. He is a bird of bad moral character. He does not get his living honestly … besides, he is a rank coward: The little king bird not bigger than a sparrow attacks him boldly and drives him out of the district.

 

Bald eagles have been termed “opportunistic feeders”, indeed (Wikipedia). The term means they adapt to habitats. Preying on fish is actually easy to the birds, and well, we hardly could expect whaling, by any bird at all.

 

If we are curious about American landscapes and habitats, we can go the National Oceanic and Atmospheric Administration www.photolib.noaa.gov.

 

On bald eagles’ courage, we should not expect them to fight in areas or territories they do not recognize for own. However, it might be very dangerous to try approaching a nest, when the parents are around (!)

 

All bald eagles and golden eagles are under the Protection Act. Federal laws forbid damaging, disturbing, possession, or trading of the American eagle. Bald eagles hatch reliant on temperatures. They may hatch in spring or fall, dependent on the geographical area.

 

The American bald eagle symbolizes good language skills, in our grammar course. If we are curious about the species, we can get American Bald Eagle Information, www.baldeagleinfo.com.

We also can support the species financially, with the American Eagle Foundation, www.eagles.org.

Colors can help read and learn

We can use a color code, to make reading and learning easier. We use colors when the words are of focus. Let us begin with verbs. We color auxiliary verbs green and head verbs mauve.

 

Some verb forms can work as head verbs as well as auxiliaries. Our head verbs can head verb phrases. They tell the activity or faculty. Auxiliaries always require another verb. They help tell the language pattern, for example Simple, Progressive, or Perfect.

 

We could say,

 

I am a learner;

I am learning.

 

We could also say,

 

I have a grammar book;

I have learned grammar.

 

To avoid confusion, we can use invented words. Virtual words can be fun. Kids use them regularly, following own natural intuitions, and make language patterns much easier to work out. We can use the trick when we are older, too.

 

 

In our exercises, we usually begin with virtual word practice, and only then we work on real words: we focus on meaning better, when language structure is not a problem.

 

SEE EXAMPLES OF REAL SYNTAX WITH INVENTED WORDS

 

We can try “bimo” for a verb. We use “bimo” with the forms and in the places for head verbs. This can help us focus on syntax.

 

I am bimoing.

 

I have bimoed.

 

We can have two invented verbs, bimo and thimo, as well as two invented nouns, phimo and reemo. Our virtual verbs are gillyflower. Our invented nouns can be carrot. The colors are much less likely to occur in print, even color print, and invented words are just to help exercise. They are not to replace language.

 

I have a phimo.

 

Virtual words can help learn speech sounds.

 

VIRTUAL WORDS

The words have the sounds [f] , [b], [th], and [r] in the same position. The sounds may be difficult to learners, just as telling [I] from [I:], for example in thimo and reemo.

 

Learn to say thimo

Kids happen to say things as “phimo bimoes reemo” not only for fun. It is for real language practice.__Smiley PNG

 

In our language journey, pronouns and nouns are ink blue. Highlights and mapping extents are blue. We avoid color red, for the prevalent and adverse associations with prescriptive opinion on error.

 

Feel welcome to tell me what you think

 

Feel welcome to tell me what you think, it is my cup of tea to answer. Feedback is posted only upon consent.